Ra khỏi nơi an toàn

Sr. Maria Thúy Nga, FMA

Trong những tuần đầu mùa vọng vừa qua, Đức Cha Rolando Santos Giám Mục Giáo phận Atolau – Sideia ở Papua New Guinea ghé thăm nhà dòng. Thật thú vị khi được nghe ngài kể về ơn gọi truyền giáo của mình và sứ vụ Giám mục tại vùng truyền giáo thuộc Châu Đại Dương này.

Đức Cha kể rằng: Chúa gọi ngài bước vào ơn gọi truyền giáo Ad Gentes ở tuổi ngũ tuần rồi sau đó được phong chức Giám mục năm 2011. Đến nay ngài đã truyền giáo được 25 năm. Trong vai trò chủ chăn, ngài thường thăm viếng các giáo xứ. Các chuyến hành trình thường ở trên mặt biển vì giáo phận của ngài có rất nhiều hòn đảo lớn nhỏ khác nhau. Đi từ giáo xứ này qua giáo xứ khác có khi mất một đến hai ngày đi thuyền là chuyện bình thường. Không những thế, trên thuyền hay trên những chiếc Dinghy thường không có ghế dựa hay mái che. Những lúc đông khách, mọi người phải ngồi san sát nhau nên cũng chẳng có chỗ ngả lưng khi mệt. Chưa kể những lúc gặp sóng to gió lớn. Đức cha nói: chuyến đi nào cha cũng say sóng đến bí tỉ. Mỗi lúc như vậy, cha thường nhắm mắt lại và lẫn chuỗi Mân Côi cho đến khi cập bến. Kể đến đây khuôn mặt của ngài ánh lên một nụ cười bình an, phúc hậu. Ngài còn kể rằng có những giáo xứ rất nghèo, không có phòng riêng dành cho Đức cha, không có giường để ngủ, thậm chí cả những nơi cho nhu cầu vệ sinh cá nhân cũng không…

Được nghe về cuộc sống của một chủ chăn ở vùng đất truyền giáo với những chuyến hành trình liên tục và đầy nguy hiểm trên biển cả, giữa rừng sâu, đã nảy sinh trong lòng tôi tâm tình biết ơn và cảm phục vì sự hy sinh quên mình của ngài. Khi bước vào ơn gọi truyền giáo rồi khi là chủ chăn, ngài đã sẵn sàng ra khỏi nơi an toàn của mình để đến, ở lại và chia sẻ cuộc sống với con người nơi đây. Lắng nghe câu chuyện của cuộc đời ngài trong ánh nhìn hướng về hang đá Belem năm xưa giúp chúng ta nhận ra: nhà truyền giáo là những người đang làm cho mầu nhiệm Nhập Thể được hiện sinh nơi cuộc sống mình.

Nơi hang đá Belem “Ngôi Lời đã làm người và ở giữa chúng ta” (Ga 1, 14). Ngài đã đến và ở cùng nhân loại trong thân phận phàm nhân thấp hèn. Xưa kia Ngôi Hai Thiên Chúa đã lên đường, rời khỏi chốn an toàn, xuống trần gian đem tình yêu đến cho nhân loại. Nay tiếp bước theo Ngài đã có biết bao người cũng không ngừng lên đường ra khỏi nơi an toàn giống như Ngài năm xưa. Họ là ai? Là các nhà truyền giáo qua mọi thời đại, những con người đã rời bỏ gia đình, quê hương, để mang Tin Mừng đến tất cả những nơi và những người đang khát khao Tin Mừng cứu độ

1. Rời khỏi nơi an toàn theo tiếng gọi từ trên cao

Phải chăng họ đã ra khỏi nơi an toàn vì thích chinh phục các vùng đất lạ, thích phiêu lưu, mạo hiểm hay do ý muốn nào đó của riêng mình. Chắc chắn là không! Họ đã ra khỏi nơi an toàn bởi lắng nghe tiếng gọi từ trên cao. Tiếng gọi ấy thôi thúc họ không thể ở yên nhưng lên đường như Ap-ra-ham xưa khi nghe Chúa phán: “Hãy rời bỏ xứ sở, họ hàng và nhà cha ngươi, mà đi tới đất Ta sẽ chỉ cho ngươi” (St 12, 1). Như Ap-ra-ham họ đáp trả cách mau mắn trong niềm tin tuyệt đối: “Ông Ap-ram ra đi, như Đức Chúa đã phán với ông.” (St 12, 4)

Chúa Giê-su nơi hang đá Belem trở thành khuôn mẫu cho mọi tiếng xin vâng: “Tôi từ trời mà xuống, không phải để làm theo ý tôi nhưng để làm theo ý Đấng đã sai tôi” (Ga 6, 38). Hài Nhi Giê-su sinh xuống làm người không theo ý muốn của riêng mình nhưng là đáp lại lời mời gọi của Chúa Cha.

Vì thế, các nhà truyền giáo càng xác tín việc họ ra đi là để sống ơn gọi mà chính Thiên Chúa là Đấng kêu gọi họ: “Các anh hãy theo Tôi, Tôi sẽ làm cho các anh trở thành những kẻ lưới người như lưới cá” (Mt 4, 19). Họ ra đi trong thái độ hân hoan, mau mắn: “Lập tức, các ông bỏ thuyền, bỏ cha lại mà theo Người.” (Mt 4, 22)

Đức Thánh Cha Phanxico củng cố niềm xác tín này khi viết trong sứ điệp truyền giáo 2020 rằng: “Giáo hội đi ra không phải là một chương trình, hay một ý định đạt được do nỗ lực của ý chí. Chính Chúa Kitô làm cho Giáo hội ra khỏi chính mình. Trong sứ vụ loan báo Tin Mừng, chính Thánh Thần sẽ lay động, thúc đẩy và đưa anh chị em đi.”

2. Rời khỏi nơi an toàn và đến trong âm thầm

Chính trong tác động của Thánh Thần, Ngôi Lời được sinh ra. Cũng trong Thánh Thần, Ngôi Lời đã vi hành rời khỏi nơi an toàn đến “cắm lều” giữa dân của Ngài trong sự âm thầm tột độ:

“Khi cảnh vật chìm sâu trong thinh lặng,
lúc đêm trường chừng như điểm canh ba,
thì lạy Chúa, Con Chúa là Ngôi Lời toàn năng
đã rời bỏ ngai vàng thiên cung mà giáng thế.”

( TCTM Kinh chiều II lễ Thánh Stephano)

Các nhà truyền giáo cũng được sai đến với muôn dân tộc và ở giữa họ trong sự âm thầm như nắm men được vùi vào đấu bột (x. Lc 13, 21). Các ngài được sai đến mọi “ngõ hẻm” hay “ngóc ngách” xa xôi trên thế giới để gieo trồng sự sống, tình yêu và hy vọng. Trong âm thầm các nhà truyền giáo trung thành, tận tụy phục vụ và trao hiến chính sự sống mình theo gương Chúa Giê-su.

Cho đến hôm nay, có biết bao vị thừa sai đã đến, đã sống, đã phục vụ và đã chết trong âm thầm vì Tin Mừng mà chẳng cần được ai biết đến tên tuổi của mình. Trong âm thầm, các nhà truyền giáo từng ngày sống linh đạo của mầu nhiệm tự hủy để “Chúa phải lớn lên, còn tôi thì nhỏ lại” (Ga 3, 30). Các ngài đã dâng hiến cách âm thầm với một đức tin mạnh mẽ. Tin rằng tất cả những gì đã gieo xuống với bao vất vả, hy sinh, lao nhọc, với bao giọt mồ hôi và nước mắt sẽ trổ sinh hoa trái dồi dào.

3. Ra khỏi nơi an toàn và trở nên một trong số anh em mình

Trong âm thầm, Ngôi Hai Thiên Chúa đến mặc lấy xác phàm ở giữa con người và trở nên một trong số anh em mình. Qua Ngài, chúng ta được nghe thấy Thiên Chúa nói với con người bằng ngôn ngữ của chính họ. Ngài mang lấy phong tục tập quán, thể chế, văn hóa, tôn giáo… của dân tộc mình. Ngài đã nhập thể là một con người trọn vẹn giữa anh em mình đến độ họ chỉ biết Ngài là con của bác thợ mộc Giuse (x. Lc 4, 22b). Nơi Hài Nhi Giê-su sáng lên sự khiêm nhường và khó nghèo tột độ của Ngôi Hai Thiên Chúa:

“Đức Giê-su Ki-tô vốn dĩ là Thiên Chúa

mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì

địa vị ngang hàng với Thiên Chúa.

Nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang,

mặc lấy thân nô lệ trở nên giống phàm nhân,

sống như người trần thế.”

(Pl 2, 6 – 7)

Để Tin Mừng được đón nhận cách dễ dàng, các nhà truyền giáo sẵn sàng từ bỏ những thói quen, phong tục tập quán đã gắn bó lâu đời tại quê hương. Các ngài học cách đón nhận, yêu mến những nền văn hóa mới để có thể nói về Chúa cho dân tộc mình được sai đến theo cách thức của họ. Hành trình này đòi nhà truyền giáo không chỉ từ bỏ một vài thói quen bên ngoài nhưng là hoàn toàn từ bỏ chính mình. Thánh Phaolo cũng đã chia sẻ kinh nghiệm của ngài trong sứ mạng truyền giáo: “Tôi là một người tự do, không lệ thuộc vào ai, nhưng tôi đã trở thành nô lệ của mọi người, hầu chinh phục thêm được nhiều người. Tôi đã trở nên yếu với những người yếu, để chinh phục những người yếu. Tôi đã trở nên tất cả cho mọi người, để bằng mọi cách cứu được một số người.” (1 Cr 9, 19.22)

4. Rời khỏi nơi an toàn, tất cả chỉ vì yêu

Làm thế nào để có thể trở nên mọi sự cho mọi người nếu không có một năng động lực sâu xa từ bên trong? Động lực nào đã cho các nhà truyền giáo sức mạnh để hoàn toàn quên đi chính mình? Chúng ta bắt gặp câu trả lời khi lắng nghe Chúa Giê-su nói: “Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình.” (Ga 15, 13)

Tình yêu chính là lý do duy nhất khiến Ngôi Hai xuống thế làm người. Tình yêu là động lực duy nhất để Ngài phục vụ và hiến dâng mạng sống cho con người: “Tôi đến để cho chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10, 10). Đó chính là Tin Mừng mà Con Thiên Chúa khi nhập thế, nhập thể đã nói cho con người bằng chính cuộc sống và cái chết trên thập giá.

Tình yêu cũng là lý do duy nhất để biết bao nhà truyền giáo dâng hiến thanh xuân của mình, sẵn sàng ra khỏi nơi an toàn đến với những vùng ngoại biên đang cần đến ánh sáng Tin Mừng. Tâm hồn nhà truyền giáo bừng cháy ngọn lửa yêu thương được kín múc từ Thầy Giê-su. Tình yêu Chúa thúc đẩy họ không chỉ cống hiến tài năng, sức khỏe, thời gian, trí tuệ… mà còn tiêu hao chính sự sống mình từng ngày, từng giờ. Đức Thánh Cha Phanxico đã khẳng định điều này khi viết trong sứ điệp truyền giáo 2021 như sau: Tình yêu luôn hành động và thôi thúc chúng ta chia sẻ một thông điệp tuyệt vời và tràn đầy hy vọng “chúng tôi đã gặp thấy Đấng Mêsia” (Ga 1, 41)

Hôm qua, hôm nay và ngày mai…

Mỗi lần dừng lại nơi hang đá Belem, chúng ta chiêm ngắm Ngôi Lời đã mặc lấy xác phàm. Hình ảnh của Hài Nhi bé nhỏ thôi thúc chúng ta nghĩ về các vị thừa sai đang lao tác trong cánh đồng truyền giáo. Các ngài cũng có một gia đình, một quê hương, nhưng vì tình yêu đã từ bỏ mọi sự theo tiếng gọi của Đấng ở trên cao. Các ngài đã can đảm rời khỏi nơi an toàn, đến, ở lại và trở nên một trong số các anh em nơi mình được sai đến để rồi từng phút giây âm thầm trao dâng sự sống để Tin Mừng được loan báo cho muôn dân tộc.

Đức Thánh Cha Phanxico đã ngỏ rằng: Khi chiêm ngưỡng chứng tá truyền giáo của các ngài, chúng ta được thôi thúc để can đảm cầu xin: “xin chủ mùa sai thợ ra gặt lúa về” (Lc 10, 2b). Hơn hết chúng ta hãy để trái tim mình được lay động trước ước nguyện tha thiết của Chúa Giê-su: “Lúa chín đầy đồng mà thợ gặt lại ít” (Lc 10, 2a), vậy “Ta sẽ sai ai đây?” (Is 6, 8) để trong Thánh Thần, chúng ta can đảm thưa lên rằng: “Dạ, con đây, xin sai con đi” (Is 6,8).