Nhân vật phản diện…!

 “Cây có cội, nước có nguồn”. Cùng nhịp bước với Tỉnh dòng trong năm đào sâu các giá trị của Hệ thống Dự phòng, quý Sơ Khấn sinh đã cùng nhau chọn chủ đề cho ngày trại đào luyện và gặp gỡ truyền thống năm 2025–2026 là “Nguồn sống Salêdiêng”. Đây là cơ hội quý báu để Ban Tổ chức cũng như toàn thể trại sinh được học hỏi, đào sâu và trở về với nguồn cội của đoàn sủng Salêdiêng.

Là một thành viên của Ban Tổ chức, tôi có cơ hội hiện diện từ những bước chuẩn bị đầu tiên cho đến ngày trại diễn ra, và cả những ngày sau đó. Biết bao điều tốt đẹp đã được nhận lãnh, được kín múc và được trao ban. Những kinh nghiệm mới, những kiến thức bổ ích, cùng việc được trực tiếp chứng kiến và cảm nghiệm những hy sinh của quý bề trên và các chị em, tất cả đã trở thành một thúc bách mạnh mẽ cho hành trình đào luyện. Nơi đó, niềm hạnh phúc được hoàn toàn thuộc về Chúa trong ơn gọi Con Đức Mẹ Phù Hộ trở nên cụ thể và sống động hơn.

Trong các hoạt động của những ngày trại, đặc biệt là trò chơi lớn và đêm lửa trại, để làm nổi bật ý nghĩa của đoàn sủng và nguồn cội Salêdiêng, luôn xuất hiện những nhân vật phản diện, nhờ đó nhân vật chính được khắc họa rõ nét hơn. Dường như những vai phản diện này không cần tập luyện quá nhiều; chỉ cần nắm bắt sơ lược nội dung là có thể nhập vai, đôi khi còn thể hiện rất tốt, vượt quá mong đợi của Ban Tổ chức.

Ngược lại, các nhân vật chính – những người mang sứ điệp – lại phải đọc, suy tư, nghiền ngẫm và tập luyện nhiều lần. Có khi tưởng như đã thấm nhuần, nhưng khi diễn tả thật lại không tránh khỏi hồi hộp, và đôi lúc vẫn chưa thể chuyển tải sứ điệp cách sâu sắc như mong muốn.

Phải chăng, “nhân vật phản diện” không chỉ hiện diện trên sân khấu, mà còn là một điều gì đó rất thật, rất gần, đang ẩn sâu bên trong mỗi người chúng ta, và vì thế cũng rất dễ bộc lộ? Còn những điều thiện hảo thì sao? Chúng có thực sự thuộc về chúng ta không? Đây quả là một câu hỏi lớn.

Lật giở lại những trang Kinh Thánh, ngay từ đầu sách Sáng Thế, tác giả đã viết: “Lòng con người toan tính điều xấu từ khi còn trẻ” (x. St 8,21). Thánh Phaolô cũng diễn tả cuộc giằng co nội tâm giữa điều thiện và điều ác nơi con người: “Tôi biết rằng sự thiện không ở trong tôi, nghĩa là trong xác thịt tôi. Thật vậy, muốn sự thiện thì tôi có thể muốn, nhưng làm thì không…” (Rm 7,18–19). Qua đó, Giáo hội cho thấy: con người không xấu tự bản chất, nhưng vì bị tổn thương bởi tội nguyên tổ nên dễ nghiêng chiều về điều xấu. Tuy nhiên, ân sủng và tự do mà Thiên Chúa ban tặng cho phép chúng ta vượt thắng sự dữ (x. Rm 8,1–11).

Bạn thân mến, có lẽ “nhân vật phản diện” không chỉ là một vai diễn nhằm làm nổi bật nhân vật chính, mà còn là hình ảnh rất thật nơi mỗi người chúng ta. Đó là những yếu đuối, mỏng giòn và khuynh hướng dễ nghiêng về điều chưa tốt. Nhờ sức mạnh của ân sủng và tình yêu Thiên Chúa, mỗi người được mời gọi nhận diện và vượt thắng “nhân vật phản diện” nơi chính mình. Đây chính là khởi đầu cho một tiến trình đào luyện đích thực, để điều thiện được lớn lên cách tự nhiên trong từng chọn lựa nhỏ bé của đời sống.

Càng nhận biết rõ “nhân vật phản diện” nơi bản thân, chúng ta lại càng được mời gọi khiêm tốn bám chặt vào Thiên Chúa, để điều thiện Ngài đã gieo vào lòng ta được lớn lên mỗi ngày. Càng ý thức mình dễ nghiêng về điều xấu, ta càng cần hướng mắt nhìn lên Chúa và ơn cứu độ của Ngài.

Thiên Chúa không ở đâu xa, nhưng ở rất gần chúng ta: nơi hình ảnh người mẹ tảo tần chăm sóc con, nơi cánh tay vững chãi của người cha nâng con đứng dậy; nơi những hy sinh âm thầm của linh mục, tu sĩ nam nữ trên cánh đồng sứ vụ; nơi những nâng đỡ và sẻ chia chân thành của anh chị em, bạn bè; và thậm chí, cả nơi những người từng va chạm với chúng ta, nhưng đã để lại những bài học quý giá cho cuộc đời.

Nguyện chúc cho mỗi người chúng ta không chỉ nhìn thấy “nhân vật phản diện” trên sân khấu trò chơi lớn hay bên ánh lửa trại, mà còn nhận ra họ nơi chính lòng mình. Ước mong những điều thiện hảo Thiên Chúa đã đặt để trong tâm hồn được diễn tả cách tự nhiên và sống động qua phong cách sống hằng ngày: một tấm lòng tốt, một cử chỉ tử tế, một việc tốt mỗi ngày.

Chúng ta có thể không thay đổi cả thế giới, nhưng có thể bắt đầu bằng việc thay đổi một góc nhỏ của thế giới, là chính bản thân mình. Và thế giới hôm nay đang rất cần những góc nhỏ tích cực ấy.

Sr. Teresa Thu Hà, FMA