Chuyên đề ngoại khóa: Dạy Giáo lý trong thời đại số

Lúc 19g00 ngày 07/11/2025, tại Cơ sở Đào tạo Giáo Lý Viên (GLV) Tam Hải đã diễn ra buổi ngoại khóa với chủ đề Dạy giáo lý trong thời đại số, do Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Minh Thiệu, SDB trình bày. Buổi ngoại khóa do Cha Giám đốc Phêrô Phạm Quốc Hùng, SDB cùng với Soeur Giám học Têrêsa Mai Thị Diễm Hương, FMA tổ chức. Đặc biệt, buổi chuyên đề quy tụ sự tham gia đông đảo của các bạn học viên và cựu học viên. Dạy giáo lý trong thời đại số dường là mối ưu tư của mỗi GLV hôm nay trong việc nhận ra những biến chuyển của thời đại công nghệ và cách thức để bước vào thời đại ấy với tư cách là người GLV của Chúa..

Mở đầu buổi chuyên đề là băng reo vui nhộn của 2 bạn MC Phêrô Nguyễn Trọng Lâm và Maria Nguyễn Khánh Băng cùng với tiết mục nhảy "I love Jesus" của các bạn GLV Giáo xứ Khiết Tâm làm cho không khí hội trường trở nên phấn khởi đầy sức năng động trẻ trung.

Sau phần chào đón đầy sôi động, Cha Giám đốc giới thiệu Cha thuyết trình viên Phanxicô Xaviê với nhiều năm kinh nghiệm học tập và thực hành về truyền thông trong giáo dục, Cha sẽ mang đến cho anh chị em GLV những thông tin bổ ích, đáp ứng mục đích chung của buổi học là hướng về thời đại kỹ thuật số một cách khôn ngoan.

Sau lời Thánh hóa đầu giờ của Cha Giám đốc Phêrô, buổi chuyên đề chính thức bắt đầu. Cha Phanxicô Xaviê giới thiệu ngắn gọn về những điều sẽ cùng trao đổi trong buổi ngoại khóa. Đầu tiên, Cha đưa ra những thách đố mà cả người GLV và các em học viên phải đối diện trong thời đại kỹ thuật số. Cha cho chúng ta thấy cái nhìn toàn diện, đa chiều về những tác động mà thế giới ảo mang lại: từ văn hoá số, động lực, thời gian ưu tiên cho đến sự nâng đỡ, thuận lợi từ phía môi trường và con người xung quanh. Chúng ta đang sống trong bối cảnh đáng sợ ngầm ẩn, khi những thách thức về việc dạy và học giáo lý luôn hiện hữu đòi hỏi chúng ta phải tỉnh thức và có cho mình một hướng đi. Mượn lời tựa cuốn sách Thế Hệ Lo Âu, Cha Phanxicô Xaviê gọi “gen Alpha” – những người trẻ cũng chính là những học viên nhỏ của ta, là thế hệ lo âu, phải liên tục đối diện với guồng quay nhanh của mạng xã hội, của những phương thức giải trí mà Cha gọi là sự “giải trí đến chết”. Cha nhấn mạnh nguy cơ người trẻ cứ liên tục tìm kiếm và tạo ra “Dopamine”, là tác nhân kích thích niềm vui nhưng cũng là bàn tay đẩy ta xa rời đời sống tĩnh lặng của cầu nguyện, của tâm linh.

Những thách đố ấy là tiền đề, như một hồi chuông đánh động vào lòng mỗi người GLV có mặt tại hội trường về tầm quan trọng của việc dạy và học giáo lý, nhất là trong bối cảnh đức tin xáo trộn. Đó là bối cảnh mà đặc điểm và vấn đề đạo đức trong thời đại kỹ thuật số rất đáng được lưu tâm. Cha đã chia sẻ những điểm mới của thời đại truyền thông thống trị. Đó là một thực tại mới (thực tại ảo) với xã hội mới (mạng xã hội), với ngôn ngữ hay cách tương giao mới. Nó đã tạo nên những kết quả đáng lưu ý: một thế giới ảo nơi mọi giá trị bị đảo ngược, một thế giới phẳng nơi lời Chúa và lời người ngang bằng nhau, các bí tích như ân sủng Chúa bị thay thế, con người không còn tin tưởng vào mình (tin vào Google, AI hơn là bản thân)...

Cha cũng lưu ý đến giới hạn và vấn đề đạo đức đặt ra trước sự phát triển của AI. Truyền thông qua các phương tiện số tuy phổ biến song không đảm bảo, nó chỉ là công cụ, chứ không hàm chứa tư duy độc lập, trách nhiệm hay cảm xúc. Cha đã nêu lên những ví dụ trực quan, sống động và gần gũi để cảnh tỉnh chúng ta. Đó là việc giới trẻ ngày nay dễ dàng sập bẫy truyền thông, đề cao niềm yêu thích riêng tư mà không hướng lên Chúa là cùng đích của cuộc đời.

Tuy nhiên, Cha Phanxicô Xaviê cũng liên tục nhắn nhủ, Cha nói những thách thức là để mỗi người GLV nhận thức và thấy được trách nhiệm phải làm, phải thay đổi của bản thân để việc dạy giáo lý trong thời đại số trở nên hiệu quả hơn. Giáo lý viên là những người được Giáo Hội tín nhiệm để trở thành những Chuyên viên loan báo Tin mừng, có sứ mệnh đem Chúa đến với tha nhân. GLV cần luôn tự vấn mình 2 câu hỏi “Giáo lý viên là ai?”, “Sứ mạng của giáo lý viên là gì?” để ý thức hơn trong việc chuẩn bị bước vào thời đại số hoá. Cha mong ước các bạn trẻ GLV không chỉ sống mà còn Phúc âm hoá thế giới bằng chính đời sống, hướng dẫn các em học sinh giáo lý sử dụng kỹ thuật hiện đại để học hỏi về Chúa như gương sáng của vị Thánh trẻ Carlo Acutis.

Sau phần giải lao, Cha tiếp tục chia sẻ Dạy giáo lý bằng cách kể chuyện. Cha đã giới thiệu cho các học viên tại cơ sở một công cụ có tên Magisterium AI để tham khảo soạn bài giáo lý. Cha còn nhấn mạnh Dạy giáo lý  theo lối kể chuyện không chỉ sinh động gần gũi mà còn giúp chúng ta ý thức hơn về một cách truyền thông có hiệu quả.

Dù ngoại khóa chuyên đề Dạy giáo lý trong thời đại số đã kết thúc song chắc hẳn những lời chia sẻ đầy nhiệt huyết của Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Minh Thiệu – thuyết trình viên của buổi ngoại khóa, sẽ luôn ở lại và trở thành hành trang cho các anh chị học viên trong tương lai.

Chúng con xin chân thành cảm ơn quý Cha, quý Soeur, các anh chị đồng hành, các anh chị giáo lý viên 3 cấp đã cùng tạo nên một buổi sinh hoạt chung thật thành công và ý nghĩa. Nhờ lời chuyển cầu của Mẹ Maria, xin Chúa luôn đồng hành và hướng dẫn mỗi người chúng ta trong sứ vụ yêu thương và mang Chúa đến mọi nơi.

Anna Nguyễn Tâm Thy, Gx. Khiết Tâm