Ua Chao, Ua Chao Giêsu!

Người Thường

Chúa Nhật - 27.07.2025, khi buổi sáng bắt đầu bước qua buổi trưa, một trăm bốn mươi trẻ em H’mông (tuổi 11--15, đến từ các bản: Nà Bủng, Nậm Chẩn, Nacôsa 3, Nacôsa 1 và Huổi Thủng) tề tựu đông đủ trên sân khấu, lớp đứng, lớp ngồi và cùng nhau cất vang lời ca:

“Ua chao, ua chao Giêsu! Ua chao, ua chao Giêsu!

Ua chao, ua chao Giêsu hâu pề sía!” (Ua traug, ua traug Yexus hauv per siab)

“Cảm ơn, cảm ơn Giêsu! Cảm ơn, cảm ơn Giêsu!

Cảm ơn, cảm ơn Giêsu với trọn cả trái tim!”

Các em hát hết lòng, hết sức như thể cho tiếng hát bay qua mây trời, vượt qua đồi núi, băng qua nương rẫy, xuyên qua rừng xanh và về đến bản, đến làng của mình. Các em hát thật hay khiến người nghe vừa thấy rộn ràng niềm vui, vừa thấy bồi hồi xúc động.

Trong tiếng hát có ƠN CHÚA và MẸ CHA…

Ơn Chúa là điều mà các em hướng đến trong mỗi ngày sống, từ bình minh cho đến chiều tà, lúc ăn lúc học lúc chơi:

“Sáng nào Người cũng ban ân huệ mới.

Lòng trung tín của Người cao cả biết bao!” (Ai Ca),

Mẹ cha các em phải hy sinh cáng đáng thêm việc mà lẽ ra là của con mình để cho con có tháng hè xa nhà, cho con được vui chơi học hành. Vì ở tuổi này các em đã phải kiếm củi kiếm măng, chăn trâu chăn bò, chăm heo chăm gà, lên nương lên rẫy, trông em trông nhà, giặt giũ bếp núc… đỡ đần nhiều cho bố, cho mẹ đang phải cực nhọc mưu sinh sớm hôm. Tưởng các em vô lo, ấy vậy mà cũng biết thương cha thương mẹ lắm. Hôm học về “Điều Răn Thứ Tư”, cậu bé Di ở Nà Bủng bỗng dưng buồn bã khác lạ. Hỏi ra mới biết mẹ em ấy bị gãy tay, em không có ở nhà thì mẹ phải làm mọi việc, em muốn về nhà cáng đáng cho mẹ để mẹ không phải vất vả, không phải đau đớn. Khi thầy nối điện thoại cho trò chuyện với mẹ thì Di khóc mãi không thôi, mẹ phải khuyên nhủ mãi mới chịu ở lại. Di cứ thảo hiếu với mẹ, làm gì được cho mẹ vui thì làm ngay nhá, Chúa chúc lành cho Di!

Trong tiếng hát có CÁC CHA và CÁC THẦY…

Cha xứ Giuse Trần Qúi Tuần, cha phụ tá Phaolô Phùng Duy Điển. Các cha quy tụ hết thảy các em của 5 giáo họ về ăn ở nội trú, bán trú tại nhà xứ trong suốt tháng hè bất chấp phiền phức và phí tổn. Bên cạnh đó, còn có cha Đaminh Ngô Văn Giang (Giáo phận Bùi Chu) cùng đồng hành. Nhà xứ ấm áp và rộn ràng hơn trong tháng hè. Đàn chiên vui vầy bên mục tử. Thánh lễ đầy ắp người tham dự… Huổi Thủng thành “VƯỜN ƯƠM HY VỌNG”. Khi các cha là hình ảnh của Chúa Giêsu, các cha được đoàn chiên của mình thương mến, như các em có lần hát: “Trái tim nhỏ, trái tim to. Bàn tay trái, bàn tay phải. Vỗ một cái, úi chà chà... Con yêu cha!”

Cái duyên năm nay đưa các thầy chủng sinh: thầy Gioan B. Tùng Lâm (Giáo phận Bùi Chu), thầy Antôn Văn Nam (Giáo phận Bùi Chu) và thầy Phêrô Hoàng Vũ (Giáo phận Long Xuyên) tới giúp hè tại giáo xứ Nậm Pồ và các em được hưởng nhờ sự phong phú. Thầy Lâm là một kho về sinh hoạt múa hát. Thầy giúp các em vượt qua ngượng ngùng để hòa nhập với nhau. Thầy giúp các em nhớ lời Chúa và yêu mến Chúa một cách đơn sơ vui tươi: “Đốt cái đèn là đốt cái đèn. Trên tòa cao là trên tòa cao. Đèn tỏa sáng í đèn tỏa sáng. Sáng tràn lan là sáng tràn lan…”; “Thưa Chúa, con yêu Ngài, thật là sâu trong tâm trí. Thưa Chúa, con yêu Ngài, thật là sâu trong trái tim.” Thầy Vũ có giọng nói miền Nam rặt, các em nghe thấy vui nên hay nhái giọng gọi “thày Dzũ ơi, thày Dzũ…”, thầy Dzũ tài hoa nên các em được học với thầy nhiều loại nhạc cụ: đàn organ, đàn ghita, sáo trúc, trống cajon… và mỗi tối, tại hiên nhà ― nơi các cha tiếp khách, thầy trò lại tụ tập cùng nhau trống đàn hát ca ― một khung cảnh rất là “chill”! Riêng thầy Nam sẽ được nhớ đến với 3 biệt danh: Phù thủy trò chơi ― từ một trò chơi có thể biến hóa ra nhiều trò chơi khác nhau, hoạt động nào cũng có thể thành trò chơi, khi kết thúc cũng là lúc sân chơi trở về hiện trạng ban đầu (sạch sẽ, gọn gàng); Công nhân môi trường ― lượm rác, dọn rác, chôn rác, đốt rác ― những việc “khó chịu” được thầy làm một cách “dễ chịu”, cứ nhìn thầy kiên nhẫn khều từng cái rác khó cháy và đưa nó lên ngọn lửa cho cháy rụi mới thấy nể phục; Bác sĩ đa khoa ― em nào nhớ mẹ, nhớ nhà, buồn tủi, bức xúc, nhức răng, đau bụng, ốm sốt, nổi mụn, chấn thương… đến với thầy là khỏi hết ! Bí kíp chữa lành của thầy: DỊU DÀNG!

Trong tiếng hát có “CÁC SƠ NHÀ MÌNH”, gọi “nhà mình” vì đã đến đây và ở lại…

Sơ Hường dường như chỉ  “ẩn mình” trong bếp, ngày ba bận tất bật tới lui làm này làm nọ, lo cơm lành canh ngọt cho hơn trăm đứa đang tuổi lớn tuổi ăn, ấy vậy mà bữa nào cũng kịp giờ, cũng đủ đầy; “ẩn mình” cũng là chịu đựng với mồ hôi, với ướt át nên chân tay bị “nước ăn” đau mãi không khỏi. Sơ Ngân “tổng quản” gắn liền với chuyện “cộng điểm, trừ điểm”, chuyện “giữ giùm điện thoại” và “xin phép” khá là đau đầu, sơ có biệt tài nhớ tên học sinh: nhớ tên từng em, nhớ cả tên bố mẹ, nhớ cả nhà ở đâu, nhớ không sót em nào, nhớ tên để sửa dạy và khích lệ, nhớ tên để các em biết mình không vô hình hoặc không mơ hồ trong tâm trí và cõi lòng của nhà giáo dục. Sơ Tâm chắc sẽ cười khi hè này bỗng dưng trở thành: “Ôsin”, “Mẹ hiền” và “Thủ kho” trong mắt các em; là ôsin nên trưa chiều nào cũng xắn tay, xắn chân cùng các em nội trú chà vò, giặt giũ, phơi phóng… quần áo, là ôsin để vừa giúp, vừa dạy cho đám con trai ngố tàu và ẩu tả; là “Mẹ hiền” vì là chỗ để các em “xin xỏ”: xin quần áo, xin thuốc thang, xin bút vở, xin về nhà, xin “thương tình” mỗi khi mắc lỗi lớn… Cứ thấy em nào đang rén rén bên hiên nhà các sơ là y rằng đến xin gặp sơ Tâm; là thủ kho mà thủ kho này lạ lắm, thay vì tìm cách làm đầy kho thì lại tìm cách làm vơi kho, có giờ là nào bới, nào lục, nào tính để cho vơi, cho sạch! Các sơ có triết lý ĐẦY – VƠI thiệt hay: “Cứ vơi đi cái mình có, rồi Chúa cho đầy lại, đầy lại nhiều hơn và tốt đẹp hơn.”

Trong tiếng hát có thêm những “NGƯỜI THƯỜNG” …

Chú Sinh, chú Hềnh, chú Chu, anh Hồng, anh Phổng… các chú, các anh yêu cái sự học và học tốt để hôm nay có thể dạy cho đàn em, đàn cháu biết đọc, biết viết tiếng H’moob, biết để giữ lại cái linh hồn, cội rễ và cốt cách của dân tộc mình. Chú Thăng, người đến từ Biên Hòa, có khả năng cuốn hút, truyền lửa cho các em qua những bài học kỹ năng sống, đó không chỉ là môn học mới lạ nhưng còn là sự cảm nhận được đồng hành bởi một người đầy tâm huyết và tình thương yêu. Các anh chị và các bạn tình nguyện viên: Thu Hà, Thanh Hưng, Băng Băng, Gia Hưng - những người từ các giáo xứ miền dưới Phú Thọ, Yên Bái lên đây để cùng đá bóng, đánh cầu, cùng múa hát vui chơi, cùng học cái Toán vận dụng vào cuộc sống; để thông cảm, sẻ chia và bù đắp phần nào sự thiệt thòi của người vùng cao. Và nữa, quí vị ân nhân - những người các em không biết tên cũng chẳng thấy mặt, nhưng trong lời ca “Cảm ơn, cảm ơn Giêsu với trọn cả trái tim!” đã gói trọn tâm tình biết ơn của các em dành cho quí vị.

Lời cảm ơn của các em trọn vẹn hơn, đủ đầy hơn, ích lợi hơn khi biết CẢM ƠN CHÍNH MÌNH…

Cảm ơn bản thân đã đến đây… Đến đây để học bài học “cần nhau”: như những cái cây sống gần nhau để tồn tại và mạnh mẽ, chúng ta cần nhau để trưởng thành về đức tin và nhân cách, chúng ta cần nhau để “LÀM CON CHÚA” và “LÀM NGƯỜI TỐT” qua những giờ học giáo lý, giờ học kỹ năng, giờ chơi giáo dục: trong nắng trong mưa, lấm lem ướt át, có mệt có đau, nhưng vui tươi bổ ích. Đến đây để đọc kinh sớm tối, để ca hát bằng tiếng của dân tộc mình.  Đến đây để học cách sống liên đới, sống trách nhiệm, sống cống hiến: phụ bếp, dọn cơm, quét dọn, làm vườn v.v. như Nhung, như Dịnh, như Mủa, như Tỉnh. Đến đây để được yêu thương, dạy dỗ, đồng hành và vì thế đã không có ai bỏ dở khóa hè dù có ốm, có đau.

Cảm ơn bản thân đã thay đổi. Thay đổi từ hú hét, cười nhạo, “dìm hàng” sang biết vỗ tay công nhận và khen ngợi những cố gắng, những thành tích của bạn bè. Thay đổi từ chống đối sang hợp tác, từ “đại ca” sang “Đèn Sáng” như Nam, như Mùa. Thay đổi từ tăng động sang tự chủ như Tráng, như Chúng. Thay đổi từ chen chúc và vội vàng sang trật tự và chậm rãi như nhiều bạn đã tập được. Thay đổi từ yếu đuối, tự ti, mặc cảm sang mạnh mẽ, tự trọng và dám “bộc lộ” như Á, như Sua. Thay đổi từ phớt lờ và vô cảm sang chào hỏi và biết ơn như Vảng sau khi được thầy Nam chăm sóc cái mụn nhọt ở cằm… Thay đổi chỉ mới được vài điều và vài ngày nhưng cũng đáng để ghi nhận và hy vọng vì đã ý thức được rằng: Sự thay đổi tích cực sẽ làm gia tăng giá trị cho bản thân, sẽ làm cho nhiều người thương mến và hơn cả là làm cho Chúa vui mừng.

Buổi trưa đã bước sang buổi chiều, trời nắng và nóng, tháng hè thú vị đã kết thúc, các em lần lượt bước qua cánh cổng nhà xứ để trở về nhà.

Bước qua cánh cổng ấy, con đường của các em sẽ vẫn có bùn lầy trơn trượt, có nhiều cám dỗ khi các em đã dính bén với điện thoại và Tiktok, con đường của các em sẽ vẫn là dốc đứng, sỏi đá, gập ghềnh, sạt lở, và vẫn là gian nan lẫn thách thức… mong các em tập tành TỰ CHỦ và CAN ĐẢM để có thể đứng vững và vượt qua. Bước qua cánh cổng đó, cuộc sống của các em vẫn còn nhiều thiệt thòi, thiếu thốn, cơ cực, nghèo khổ… có người xiết chặt tay các em và thầm thì: “Xin Chúa yêu thương và bù đắp cho các em theo cách của Chúa!”