Maria Domenica Mazzarello - Người sinh động cộng đoàn

Được “yêu thương và được gọi”: bén rễ trong chân lý này về con người, Mẹ Mazzarello đã biết cụ thể hóa điều ấy trong đời sống thường ngày, học cách đáp lại hồng ân tình yêu của Thiên Chúa bằng việc chân thành hiến trao chính mình cho các chị em và các bạn trẻ.

Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II viết trong Mulieris Dignitatem, số 18: “Con người, dù nam hay nữ, là thụ tạo duy nhất trên trần gian mà Thiên Chúa muốn vì chính họ: con người là một nhân vị, là chủ thể có khả năng quyết định về chính mình. Đồng thời, con người chỉ có thể tìm lại chính mình cách trọn vẹn nhờ sự trao hiến chân thành bản thân.”

Và nữ tu Eliane A. Petri trong quyển Sự Thánh Thiện của Maria Domenica Mazzarello, đã viết: “Sống triệt để và tự do hồng ân của các lời khuyên Tin Mừng, Maria Domenica hiểu rằng Thiên Chúa có thể làm cho cuộc đời đầy ý nghĩa và niềm vui (khiết tịnh); Người tỏ mình là sự giàu có duy nhất thật sự đáng kể và cho chị cảm nghiệm tính nhưng không của tình yêu Người (khó nghèo); Người tước bỏ ý riêng và những dự định cá nhân của chị để chị biến cuộc đời mình thành một quà tặng và đặt nó phục vụ tha nhân trong một sứ mạng đặc biệt (vâng phục).”

Dưới ánh sáng của những thực tại sống động này, được M. Domenica nuôi dưỡng và sống trong đời thường, nổi bật lên hình ảnh một người phụ nữ có khả năng làm triển nở, theo kế hoạch của Thiên Chúa, một cộng đoàn những người nữ thánh hiến, được mời gọi làm cho giấc mơ của Don Bosco thành hiện thực: “Thành lập một Hội Dòng nữ nhằm giáo dục các thiếu nữ và cộng tác với các Salêdiêng trong sứ mạng của họ.” (Cronistoria I, 179)

Maria Domenica vì thế trở thành người sinh động một cộng đoàn sẽ thực hiện sứ mạng giáo dục với một tinh thần rất riêng: “Tinh thần Mornese”, nét nữ tính của đặc sủng Salêdiêng theo phong cách của Hệ thống Dự phòng.

Chúng ta tự hỏi: nơi Maria Domenica, người hướng dẫn và sinh động cộng đoàn, nổi bật khuôn mặt người phụ nữ như thế nào?

Người phụ nữ khiêm nhường

Mẹ ý thức mình là thụ tạo nhận mọi sự từ Thiên Chúa, Đấng duy nhất tuyệt đối trong đời mình; vì thế mọi sự khác đều trở nên thứ yếu.

Thực tại nội tâm ấy giúp Mẹ lớn lên trong chân lý và sự chân thành, nghĩa là sống đơn sơ, trong sáng, không quanh co, luôn hướng trọn tình yêu về Trung Tâm duy nhất của đời mình; và nhờ đó, Mẹ ngày càng sống chân thật hơn với chính mình, với Thiên Chúa và với tha nhân

Chính thái độ này khiến Mẹ biết mời gọi mọi chị em cùng tham gia vào việc hướng dẫn cộng đoàn, tín nhiệm họ với xác tín rằng nơi mỗi người đều có một ánh sáng đặc biệt của Chúa Thánh Thần vì ích chung.

Buổi chia sẻ hằng tuần đầu tiên

“Từ ngày 15 tháng 9, Chúa nhật đầu tiên sau khi Đức Giám mục ra đi, chị phụ tá đã bắt đầu thực hành điều khoản của Luật Dòng quy định buổi chia sẻ hằng tuần cho cộng đoàn.

Mẹ đã bắt đầu với sự khiêm tốn quen thuộc của mình, nói rằng không chỉ riêng mẹ, một người phụ tá nghèo hèn, phải điều hành nhà theo Luật Dòng và theo ước muốn của Don Bosco, nhưng mỗi chị em đều phải và có thể giúp đỡ, góp ý cho mẹ; vì thế mỗi người nên và có thể bày tỏ những suy nghĩ và quan điểm của mình, để mọi sự có thể tiến triển tốt đẹp hơn trong mọi mặt.

Từ nguyên tắc tự do huynh đệ và cởi mở con thảo ấy, thật tự nhiên khi mỗi người chia sẻ với mẹ những gì mình cảm nhận hay nhận thấy quanh mình; và nhờ thế chị Maria có thể hiểu được những gì đang diễn ra bên trong và bên ngoài ngôi nhà, để dùng tất cả cho ích lợi của từng người và của mọi người.” (Cronistoria II, tr.11)

Người phụ nữ say mê Đức Giêsu Kitô

Chỉ mình Đức Giêsu mới giúp con người sống thật với chính mình và mở lòng ra trước vẻ đẹp cùng sức sáng tạo của ân sủng.

Thánh Gioan Phaolô II viết trong Mulieris Dignitatem, số 5: “Ân sủng không bao giờ loại bỏ bản tính con người cũng không hủy diệt nó, nhưng hoàn thiện và nâng cao nó.”

M. Domenica khích lệ các chị em sống cho Chúa bằng cách trung thành trong những điều nhỏ bé mỗi ngày.

“Mẹ đi ngang qua phòng may hay phòng ngủ thường hỏi như ở Mornese:
— Con làm việc cho ai vậy?

Đôi khi có người trả lời:

— Con làm cho chị… — và nêu tên người giao việc cho mình.

Mẹ như không hiểu:

— Không đúng đâu, con yêu quý; hãy làm cho Đức Giêsu. Nhớ nhé, con phải luôn làm việc chỉ vì Chúa thôi.” (Maccono II, 162)

“Trái tim chúng ta phải gắn bó chỉ với một mình Thiên Chúa và đừng bao giờ để mình dính bén vào sự vật hay con người, bởi chỉ mình Thiên Chúa mới có thể làm chúng ta vui và hạnh phúc.” (Maccono II, 164)

Đời sống thiêng liêng đơn sơ và gần gũi

Mẹ rất quan tâm đến đời sống thiêng liêng, khơi lên nơi đời sống hằng ngày lòng tín thác vào Thiên Chúa là Cha Quan Phòng và vào Đức Maria Phù Hộ.

“Khi thấy ai đó buồn phiền — Mẹ Petronilla kể lại — Mẹ nói: ‘Hãy đến trước Chúa Giêsu Thánh Thể, trình bày những đau khổ và nhu cầu của con với lòng tín thác đơn sơ, hãy nói cả bằng tiếng địa phương của quê con như khi nói với cha mẹ mình; và hãy tin chắc rằng con sẽ nhận được ơn mình mong muốn, nếu điều đó thật sự ích lợi cho con…’

Mẹ cũng khuyên hãy nói với Chúa bằng chính điều trái tim mách bảo, hơn là chỉ đọc những lời cầu nguyện trong sách, vì Mẹ nói: những lời ấy là tâm tình của người khác; còn khi con nói điều trái tim mình cảm nhận, con đang diễn tả chính tâm tình của con.” (Maccono II, 187)

Một đời sống nội tâm sâu sắc nhưng không phô trương

Trong Cronistoria, quyển I, trang 26, khi nói về “Tháng Hoa đầu tiên tại trường nội trú”, có ghi: “Không có điều gì mới lạ, không thêm kinh nguyện nào cả: từ lúc thức dậy buổi sáng cho đến hơi thở cuối cùng trước khi ngủ, mọi sự đều được thực hiện với ý hướng tinh tuyền hơn, chính xác hơn và đúng giờ hơn…”

Giáo dục bằng chính đời sống

Mẹ đào luyện các nữ tu bằng sức mạnh của gương sáng, được nuôi dưỡng mỗi ngày bằng cầu nguyện, lòng đón nhận, sự vâng phục thánh ý Chúa, đời sống bí tích sâu xa và đức ái sống trong chính những hoàn cảnh mà Thiên Chúa mời gọi Mẹ đáp lại tình yêu của Người.

Mẹ yêu mến và sống tinh thần của Hiến Luật: “Mẹ xem Luật Dòng và Hiến Luật do Đấng Sáng Lập trao cho Con Đức Mẹ Phù Hộ như sự hoàn thiện của Tin Mừng thánh, và Mẹ khuyên giữ luật cách trung thành không chỉ bằng lời nói nhưng nhất là bằng gương sáng.” (Maccono II, 185)

Một nhân đức đặc biệt: lòng can đảm mạnh mẽ

Hai nữ tu đã làm chứng: “Thánh Augustinô nói: ‘Lòng mạnh mẽ là một tình yêu biết nâng đỡ và kiên trì chịu đựng mọi sự vì Thiên Chúa…’

Cuộc chiến đấu của Mẹ không chỉ ở những thử thách lớn, nhưng còn ở những khó khăn nhỏ bé, những phiền toái và trái ý mỗi ngày, thậm chí từng giây phút; dù nhỏ nhưng lặp đi lặp lại, chúng rất dễ làm con người mất kiên nhẫn và nổi nóng.” (Maccono II, 177)

Người phụ nữ khôn ngoan và đầy lòng mẹ

Don Cerruti làm chứng: “Tôi có thể nói rằng Mẹ có ơn phán đoán. Tôi ít gặp người nào có khả năng hướng dẫn sâu sắc, nhất là trong linh hướng, như nữ tỳ Chúa Maria Mazzarello. Mẹ nói ít và không phải lúc nào cũng đúng văn phạm, nhưng nơi Mẹ có một tinh thần khôn ngoan, phán đoán và định hướng thật hiếm có.” (Maccono II, 238)

Mẹ là người phụ nữ đầy nhiệt huyết, chứng nhân sống động của tình bác ái, với trái tim người mẹ; người dệt nên tình huynh đệ và xây dựng những tương quan bình an, sâu sắc.

Đối với Mẹ, con người luôn ở trung tâm: mỗi chị em đều cảm thấy mình được đón nhận, lắng nghe, quý trọng và yêu thương.

Người mẹ giàu lòng thương xót

Nữ tu Petri viết: “Với sự hiện diện khôn ngoan, quan tâm và chăm sóc, cùng tình mẫu tử thiêng liêng thấm đượm lòng thương xót, Maria Domenica Mazzarello đã biến cộng đoàn Mornese thành ‘một ốc đảo của lòng thương xót’, nơi các nữ tu và các bạn trẻ được cảm nghiệm tình yêu và sự dịu dàng của Thiên Chúa, đồng thời đáp lại tiếng gọi của Chúa.” (Sự Thánh Thiện của Maria Domenica Mazzarello, tr.322)

Người nữ mang trái tim tông đồ

Nền tảng của sứ mạng hướng dẫn nơi Mẹ là ước muốn xây dựng một cộng đoàn mang tinh thần truyền giáo: hiệp thông để thi hành sứ mạng.

Lá thư số 11 đưa ra chìa khóa Kitô học để đọc những khó khăn truyền giáo: “Can đảm lên tất cả, các chị em thân yêu tốt lành, chúng ta hãy làm điều tốt khi còn thời gian. Đừng bao giờ nản lòng trước bất cứ khó khăn nào mà các chị có thể gặp. Hãy luôn nói: Đức Giêsu phải là tất cả sức mạnh của chúng ta! và với Đức Giêsu, các gánh nặng sẽ trở nên nhẹ nhàng, các lao nhọc trở nên êm ái, những gai góc sẽ biến thành ngọt ngào”.

Sự biến đổi “gai góc” thành “ngọt ngào” là một phạm trù thần bí–tông đồ quy chiếu về kinh nghiệm của thánh Phaolô: “Tôi làm được mọi sự trong Đấng ban sức mạnh cho tôi” (Pl 4,13). Tính Kitô trung tâm của sứ mạng được diễn tả ở đây theo chiều kích hiện sinh, không chỉ lý thuyết.

Người nữ Thánh hiến gieo niềm hy vọng

Mẹ Petronilla làm chứng: “Khi thấy ai đó buồn phiền, Mẹ nói: ‘Hãy đến trước Chúa Giêsu Thánh Thể, trình bày những đau khổ và nhu cầu của con với lòng tín thác đơn sơ; hãy nói với Chúa bằng chính tiếng địa phương quê mình như nói với cha mẹ, và hãy tin chắc rằng con sẽ nhận được điều ích lợi cho con.’”

Đó chính là nơi người ta học sống hy vọng và tìm lại bình an.

Maria Domenica cầu nguyện bằng chính cuộc sống và với cuộc sống của mình: Mẹ mang đến trước nhan Chúa bản thân mình, các nữ tu, người trẻ, các gia đình, các nhà truyền giáo, những biến cố của lịch sử, niềm vui và đau khổ của cá nhân cũng như của Hội Dòng, các mối tương quan, trách nhiệm và mọi công việc… rồi tín thác trao tất cả cho Chúa.

Mẹ luôn cảm thấy sự bất xứng của mình, nhưng điều đó không làm Mẹ sợ hãi hay khép kín trong thất vọng; đơn giản, Mẹ trao tất cả cho Chúa và tin tưởng vào hoạt động của Người trong tâm hồn con người cũng như trong lịch sử.

Mẹ nhắc các chị em: “Chính bàn tay Thiên Chúa đang hoạt động trong chúng ta.” (x. Thư 66,2)

Trong cầu nguyện, Mẹ đặt trước Chúa những mệt nhọc và mong manh của mình, xác tín rằng Người sẽ ban cho Mẹ sức mạnh cần thiết để tiếp tục bước đi và sống sứ mạng. Chính niềm tín thác ấy đã làm cho Mẹ trở thành dấu chỉ hy vọng âm thầm nhưng mạnh mẽ cho mọi người.

Người con hết lòng yêu mến Đức Maria

Maria Domenica xem Đức Trinh Nữ Maria là Bề trên đích thực của cộng đoàn, và chính thái độ nội tâm ấy đem lại cho Mẹ sự bình an và thanh thản trong mọi khoảnh khắc của ngày sống, nâng đỡ Mẹ trong những hoàn cảnh khó khăn và tế nhị nhất.

Mỗi tối, Mẹ đặt chìa khóa ngôi nhà dưới chân Đức Mẹ. “Thánh nữ Mazzarello tại Mornese đã sống sứ mạng giáo dục và Giáo Hội với ý thức mình chỉ là một ‘người phụ tá’ đơn sơ của Đức Mẹ.”

Kết luận

Mẹ Mazzarello là người hướng dẫn cộng đoàn đầy khôn ngoan vì Mẹ là người phụ nữ biết yêu: yêu Thiên Chúa và yêu con người.

Một người phụ nữ cụ thể, sáng tạo, biết làm lan tỏa những sắc thái của tình yêu trong đời sống thường ngày. Một người đã sống “trái tim kề trái tim” với Đức Giêsu, và vì thế có khả năng thông truyền cách mạnh mẽ tình yêu của Thiên Chúa dành cho mỗi con người.

Sr. Anna Grazia: biên soạn từ tài liệu của Sr. Armida Spada, FMA.