“Người nữ” của niềm Hy vọng - Tác phẩm đạt giải nhì cuộc thi viết "Lan tỏa niềm Hy vọng"

 Năm lên 10 tuổi, vì bố mẹ bận việc đồng áng nên tôi được gửi sang cho Ngoại trông. Cũng do được âu yếm Ngoại cả năm trời nên các việc đạo đức của Ngoại tôi đều thuộc cả. Sáng, trưa, chiều lần hạt mỗi lần 5 chục, ngoài ra Ngoại còn  lần hạt kính lòng thương xót Chúa vào 3 giờ chiều, một thời gian nào đó trong ngày Ngoại luôn dành ra để đến thăm bạn bè hoặc hàng xóm. Ngoại năm ấy đã ngoài 70, dáng vẻ nhỏ nhắn nhưng chân vẫn thoăn thoắt, mắt sáng và làm việc đều đặn. Ngoại yêu thương con cháu hết mức, ở với Ngoại tôi còn được Ngoại dạy lần hạt, đọc kinh nữa. Ngoại bảo Ngoại yêu mến Đức Mẹ, và đi thờ đi lễ là điều Ngoại phải làm nếu không thì không xứng với Thiên Chúa. Cũng từ đó, Ngoại dạy tôi học biết cách yêu mến Đức Maria vì “Mẹ đẹp nhân đức trọn hảo”, Ngoại bảo. Thế là cứ mỗi buổi tối, bất kể là đã đi lễ rồi hay chưa, tối về lên giường là 2 bà cháu thi nhau đọc kinh, bà dạy tôi cách lần hạt, dạy tôi từ những kinh đơn giản đến những kinh đọc dài hơn trong mỗi mùa phụng vụ. Cũng không biết từ bao giờ tôi lại có thể đọc thoăn thoắt những kinh ấy, cùng Ngoại đi đọc kinh trong xóm mà con bé cứ được mọi người để ý vì toàn là các cô, các bác không thôi. “Con bé này giỏi nhề, đọc kinh nào cũng thấy miệng liến thoắng hết, kinh nào cũng thấy nó đọc ngon ơ,” tôi chỉ cười hì hì và gục đầu vào ngực Ngoại...thế là hoa trái của Ngoại nở hoa!

Mỗi mùa hè đến, điều mà tôi thích nhất là được cùng với các bạn dâng hoa kính Đức Mẹ. Mùa Chay đến, tôi lại lon ton theo Ngoại lên nhà thờ nghe nguyện ngắm mặc dù chẳng hiểu chi hết nhưng lạ tai vì giai điệu mà các cụ cất lên, lạ mắt vì trang phục các cụ mặc trông giống các ông quan tướng triều đình. Đúng là tâm hồn trẻ thơ cứ có gì mới lạ là thích! Mùa Phục sinh đến lại thi đua nhau đi thi kinh bổn, cứ ở với Ngoại mà ráng học kinh với Ngoại là thế nào cũng thuộc nhiều kinh.  Năm năm liền đi thi kinh năm nào cũng đoạt giải nhân tài hết. Vừa tự hào mà vừa biết ơn lắm vì những giờ kinh cùng Ngoại nhẩm đi nhẩm lại đến cả vài chục lần, mà Ngoại rất kiên nhẫn dạy cho con bé còn bặp bẹ chữ, nhưng kinh thì “thuộc không rớt chữ nào” - cô giáo lý viên chấm điểm thi kinh bảo. Rồi đến mùa Giáng sinh, mùa nào cũng có vai diễn trong hoạt cảnh hết, Ngoại thúc dục đi giữ lắm vì Ngoại bảo phải đến nhà thờ chăm tham dự mới được Chúa chúc lành, Chúa cho học giỏi, có chuyện kể về Đức Mẹ đẹp nữa. Vả lại, mùa Giáng sinh nào cũng có quà, thế là con bé đi mà chẳng chút nghi ngại, lại còn rất vui vẻ, háo hức và thích thú. Năm thì được đóng vai con vật, năm thì được làm Thiên thần trong bài múa, tới lúc lớn lên vẫn trung thành tham dự và cũng có năm chính tôi được đóng vai Đức Maria. Vừa vui, vừa tự hào mà vừa biết ơn vì những gì Ngoại dạy từ nhỏ vẫn đang hiện diện sống động trong lòng một đứa trẻ nay đã 21 tuổi. Ngoài những gì là tốt đẹp, đạo đức trong đời sống thiêng liêng tôi còn biết rằng, Ngoại chính là tấm gương của Đức trông cậy. Ngoại đã không có một cuộc sống đủ đầy hạnh phúc như cái cách mà con người ta vẫn thường định nghĩa ở đời nhưng Ngoại lại toát lên vẻ hạnh phúc vì được trọn đời có Chúa là chỗ nương tựa và Đức Mẹ luôn gìn giữ chở che.

Ngoại kể cuộc đời của Ngoại rất nhiều lần trải qua biến cố đau buồn, đặc biệt là sự mất mát chồng con. Ông Ngoại và bác tôi cùng mất trong đợt chiến tranh, dời biển cả nên núi non cao, một mình Ngoại phải nén nỗi đau một mình nuôi nấng 7 người con nữa là các bác, cậu của tôi. Cái thời gian nghèo đói, mất của, mất người thuở ấy vẫn là một vết thương lòng đau đớn của Ngoại. Nói đến đây tôi lại nhớ đến một  câu chuyện  trong Sách Ma-ca-be chương 7 ( cuộc tử đạo của 7 anh em). “Bà thấy bảy người con trai phải chết nội trong có một ngày, thế mà bà vẫn can đảm chịu đựng nhờ niềm trông cậy bà đặt nơi Đức Chúa.” Ngoại tôi có lẽ một phần nào đó giống như hình tượng người phụ nữ này, dù không phải chứng kiến cảnh tang thương tử đạo như 7 người anh em kia nhưng chính Ngoại lại là một chứng nhân mẫu mực của niềm trông cậy vô cùng sáng tỏ cho Thiên Chúa qua những biến cố hiện thực đời thường. Có lần thắc mắc, tôi hỏi Ngoại “Bà ơi, sao ngày xưa bà nuôi được bằng đó người con mà không có anh em gì trên này? Xưa có khổ lắm không bà?”

Ngoại trả lời: “Cũng khổ, nhưng chưa đến mức chết đói vì vẫn còn được người ta thương con ạ. Bà mang ơn nhiều người trên này lắm nhưng mà phải cảm tạ Chúa vì Chúa cho Bà với các bác, mẹ con, cậu con được sống đầy đủ đến ngày hôm nay chỉ ông ngoại và bác thứ bỏ bà đi thôi!”  

Tôi chợt nhận ra...À! có lẽ đó là vì sao mà tôi thấy Ngoại hay dành tiền xin lễ, Ngoại có lương hưu nhưng Ngoại xin dâng lễ rất nhiều, Ngoại còn bảo Tạ ơn Chúa phải cám ơn Đức Mẹ nữa (Lúc nào cũng thấy Ngoại cầm cỗ tràng hạt trong túi áo bà ba giản dị). Ngoại bảo Ngoại yêu mến Đức Mẹ, vì Ngoại cảm nhận có Đức Mẹ nâng đỡ nếu không Ngoại đã chẳng chịu nổi những nỗi khó nhọc ấy đến tận bây giờ. Càng trông giáng vẻ của Ngoại, càng toát lên vẻ đẹp rất đỗi hiền từ và đẹp nhân đức của Đức Maria. Mặc dù đứng trước nhiều khó khăn, thử thách và khổ đau Ngoại vẫn kiên trung cầu nguyện. Ở đời, cũng có mấy lần chứng kiến cảnh Ngoại nhịn nhục vì những lời nói tai tiếng, không hay về chính mình và gia đình, nhưng Ngoại “giỏi” nhịn nhục lắm. Ngoại không đáp trả tiếng ra tiếng vào như cách mà người ta vẫn thường hay làm, nhưng cũng lắm lần thấy Ngoại khóc trong lúc cầu nguyện, làm tôi nhớ đến câu nói này đã từng rất quen thuộc “Thà khóc còn hơn là nổi giận, vì cơn giận làm tổn thương người khác trong khi nước mắt lặng lẽ chảy qua tâm hồn và làm sạch trái tim” ( Gioan Paulo 2).

Trông cậy, Ngoại trông cậy vô bờ vào Thiên Chúa và phó mình cho Đức Mẹ nhưng lẽ thường tình của một con người sống tình cảm đâu thể nói qua là qua ngay được, cũng đã phải hơn 40 năm rồi, cứ mỗi chiều 29-30 tết Ngoại lại gục trước bàn thờ lau ảnh của chồng và con trai mà khóc hoe cả mắt, Ngoại cứ đứng lặng mình phải đến khoảng 30 phút mới chịu rời đi. Vài năm sau đó, Ngoại lại liên tục mất đi hai người con trai nữa, các bác đều rất hiền từ như bản tính của Ngoại. Hai bác là những người nam tôi yêu quý nhất trong nhà. Thời điểm hai bác mất cũng là khoảng thời gian Ngoại vừa trải qua một cuộc khủng hoảng bệnh tật, bà còn bảo có lẽ bà đi trước các bác nhưng sinh- tử nằm trong tay Thiên Chúa. Ngài lại cất các bác đi trước Ngoại nên Ngoại đau đớn lắm. Ngày mất bác lớn Ngoại như chết lặng, bác mất vì tai nạn và Ngoại không được nói lời gì từ biệt cậu con trai đi làm đã 3 tháng chưa về thăm mẹ. Vậy mà lần đi làm này lâu và xa quá, cũng không còn được về thăm mẹ lần nào nữa. Ngày mất bác thứ có lẽ nhẹ nhàng hơn một chút, vì Ngoại còn được ở với bác kể cả lúc bác ốm bệnh những ngày cuối đời. Cụ già 85 tuổi vẫn lẽo đẽo lên thăm cậu con trai và lần này mãi rời đi ở tuổi 49. Dẫu đau thương là vậy, nhưng lần nào trải qua mất mát tôi cũng thấy Ngoại có một sự thanh thản đến lạ thường, Ngoại không đắm chìm quá lâu trong sự mất mát, trái lại điều đầu tiên Ngoại làm là cầm chuỗi và bắt đầu lần hạt, Ngoại xin lễ cho mọi người và ngày nào cũng đi lễ để xin cầu nguyện cho Ông Ngoại, cho các bác đã qua đời. Ngoại cậy trông tuyệt đối vào Chúa nên Ngoại không yếu đuối như cách chúng ta thường cho rằng đó là lẽ thường tình của một bà cụ cao niên.

Năm ấy, tôi bước sang tuổi 18 thì Ngoại lâm bệnh nặng. Ngoại phải phẫu thuật vì ung thư đường ruột và giai đoạn cuối. Các bác, cậu và mẹ tôi bàn họp lại để cùng nhau phụ chi phí phẫu thuật cho bà, mặc dù bác sĩ nói nếu có phẫu thuật có lẽ cũng chỉ an tâm phần nào còn việc sống về lâu về dài thì còn là một bài toán khó. Nhưng phần đời của những người có trách nhiệm lại chẳng nỡ để mẹ phải đau vì bệnh mãi, hỏi Ngoại rồi thực hiện ca phẫu thuật ngay 2 tuần sau đó. Ở cái tuổi xế bóng ai có thể đảm bảo rằng một bà cụ đã cắt đi 1 mét ruột lại có thể hồi sức lại được như hồi còn trẻ. Ở viện sau phẫu thuật 2 tháng rồi được bệnh viện trả về, mọi người trong nhà dù đã cố gắng hết sức nhưng có lẽ, nghe tin bệnh viện trả về ai nấy đều hẫng một nhịp và biết chuyện gì sẽ xảy đến tiếp theo. Suốt mấy ngày nằm trên giường bệnh, lúc nào tay Ngoại cũng cầm chuỗi Mân côi, và vì biết rằng Ngoại yêu mến Đức Mẹ nên tôi cũng có một mẫu ảnh Đức Maria Phù Hộ đưa cho Ngoại cầm và để trên đầu giường Ngoại. Có Đức Mẹ, tôi đã cảm thấy bình an hơn nhiều, và tôi cũng muốn dành tặng Ngoại như một lời cầu xin Đức Mẹ cho Ngoại được ở với tôi lâu hơn nữa. Quả thực, tất cả những gì lo sợ lúc đó, chỉ có thể đặt trọn vào Đức Mẹ, tôi gửi gắm hết những nỗi lòng của mình và dâng Ngoại cho Đức Mẹ. Một buổi chiều thứ 6, nhà Ngoại đông hơn mọi ngày, ở ngoài mọi người tấp nập coi có vẻ đang vội vã chuẩn bị điều gì, Ngoại nằm trong giường lúc khỏe lúc mệt. Lúc tỉnh táo, Ngoại mong cầu được rước Mình Thánh Chúa, rước Chúa xong Ngoại có vẻ thở mệt, Ngoại biết mình sắp về với Chúa, Ngoại biết Ngoại chuẩn bị vào một cuộc chiến giữa Thiên Đàng và ác quỷ, Ngoại lo sợ nên Ngoại muốn tôi kề cạnh Ngoại, đọc cho Ngoại nghe sách thiêng trong giờ nguy tử. Ngoại nghe các đoạn trích về sự an ủi của Đức Mẹ như lúc Đức Mẹ an ủi Chúa Giêsu trong giờ cực hình, rồi Ngoại dần thiếp đi.  Mọi người túc trực không ngừng bên giường Ngoại.

Nhưng đêm đó, khi mà mọi người còn đang trong giấc ngủ, Ngoại đã mơ, một giấc mơ mà chính Ngoại đã bàng hoàng khi kể lại cho tôi sau giấc mơ đêm qua. Ngoại kể “Trong lúc nửa tỉnh nửa mơ, Ngoại thấy ông và bác đã mất hồi chiến tranh hiện về ngồi cạnh giường bà, bà chỉ được nhìn thấy họ mà bà không nói được, họ cũng chẳng nói với bà câu gì cả chỉ ngồi nhìn thương bà thôi. Được một hồi hai người nói dẫn bà đi, bà với tay tới chỗ họ thì lại thấy một ánh sáng lạ trên trần nhà, bà nhìn lên thì thấy Đức Mẹ, Đức Mẹ đẹp lắm mặc áo trắng có choàng xanh bên ngoài, mặt Mẹ sáng chói và Mẹ tiến dần xuống đưa tay đỡ lấy Ngoại, Ngoại cố với lấy tay Mẹ rồi gần đến nơi Đức Mẹ biến mất, ông Ngoại và bác cũng không còn”. Và Ngoại thiếp đi, tới lúc tỉnh dậy tôi nhìn da dẻ Ngoại có vẻ hồng hào và có sức sống, tôi mới hỏi Ngoại “ Ngoại có đỡ mệt chưa ạ” Ngoại nói Ngoại muốn ăn nho (nho là trái cây yêu thích của Ngoại) rồi Ngoại ăn nho, rồi ăn cháo, như một phép lạ Ngoại khỏe lại và nhờ Đức Mẹ ban ơn, Chúa gìn giữ Ngoại đã sống cho đến hiện tại với cả gia đình được 5 năm kể từ biến cố ấy.

Câu chuyện Ngoại kể thật đánh kinh ngạc với một thân phận trần thế, nhưng có lẽ Thiên Chúa đã muốn mặc khải cho ai tùy ý Ngài để nên như dấu chỉ đặc biệt.  Như những giấc mộng có chép trong Kinh Thánh, tôi lại có một niềm tin mãnh liệt vào câu chuyện của Ngoại. Tôi tin rằng có lẽ đó là một dấu chỉ mà Đức Mẹ tỏ cho con cái Mẹ, những người đã ngày đêm bên cạnh và yêu mến Mẹ, để chính câu chuyện đó mà tôi được đánh động và thức tỉnh chính mình với những thói quen chưa tốt hằng ngày hoặc chưa hết lòng yêu mến Đức Mẹ và yêu mến Chúa đang khi độ tuổi ngỗ nghịch nhất. Nhưng câu chuyện của Ngoại đã giúp tôi canh tân tâm hồn mình, để hướng đến điều gì tốt đẹp hơn nơi Thiên Chúa qua mẫu gương của Đức Maria. Có lẽ cũng chính từ đó, khi xác tín và cầu nguyện Đức Mẹ đã dẫn đưa tôi bước đi dưới sự che chở của tà áo Mẹ, để đến nay tôi trở thành học sinh của các Sơ Con Đức Mẹ Phù Hộ, tôi được là người trẻ học biết Đức Mẹ và yêu mến Mẹ nhiều hơn. Phần Ngoại, cho đến hiện tại, khi mà tôi đã có ý bước vào “nhà của Đức Mẹ” tôi vẫn luôn nhớ những điều răn dạy của Ngoại, và quả thực Ngoại chính là hình ảnh phản chiếu Đức Maria đời thực của tôi trong đời sống đức tin hàng ngày. Nơi ngoại, mẫu gương của niềm cậy trông phó thác, là chứng nhân của niềm hy vọng “Hy vọng không làm thất vọng” ( Rm 5, 5) vẫn luôn là lời ủi an, nâng đỡ tôi trong mỗi hành trình tiếp theo bước trên đường đời dẫu một ngày Ngoại rời xa tôi, tôi vẫn tin như vậy !

------------------------Hết---------------------------

Tác giả: Anna Phạm Hồng Cúc - Sinh viên Lưu xá Cổ Nhuế

(Bài viết đạt giải nhì cuộc thi viết "Lan tỏa niềm Hy vọng" nhân dịp mừng lễ Ghi Ơn Thế Giới 2025)