Sơ Maria Troncatti, FMA - Người Mẹ, Nhà Truyền giáo, Nghệ nhân của Hòa bình và Hòa giải

Hướng đến lễ phong thánh cho Sơ Maria Troncatti, FMA sẽ được Đức Thánh Cha Lêô XIV cử hành vào Chúa nhật 19 tháng 10 năm 2025, chúng ta được mời gọi cùng nhau đọc lại hành trình cuộc đời Sơ – một người Mẹ dịu hiền, một Nhà Truyền giáo can trường, và một Nghệ nhân của Hòa bình và Hòa giải.

***

Maria Troncatti sinh ngày 16 tháng 2 năm 1883 tại Corteno Golgi, một ngôi làng miền núi thuộc tỉnh Brescia, vùng Lombardia, ở ranh giới giữa hai thung lũng Valtellina và Val Camonica, trong dãy núi Alps miền Bắc nước Ý. Cha mẹ của em là ông Giacobe Troncatti và bà Maria Rodondi. Em được rửa tội ngày 17 tháng 2 năm 1883 tại giáo xứ Santa Maria Assunta và được đặt tên là “Maria Benvenuta”.

Gia đình Troncatti có 14 người con, nhưng chỉ có 6 người sống sót và Maria là một trong số sáu người con này. Ngoài việc đi học, em phụ giúp công việc nhà và chăn dê ở Alpe del Col d’Aprica. Em là một cô bé thông minh, hoạt bát và có trách nhiệm.

Khi lên sáu tuổi, cô giáo tiểu học Margherita Buila đã chuẩn bị cho em được rước lễ lần đầu. Từ đó, ngày nào em cũng tham dự Thánh lễ và rước lễ, theo mức độ cho phép của quy định thời ấy. Trong thời gian chuẩn bị cho kỳ thi lớp năm, cô đã cho em mượn những tạp chí Bollettino Salesiano. Những tin trong tạp chí về công việc mà các vị truyền giáo Salêdiêng và các nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ đang thực hiện tại các vùng đất xa xôi đã cuốn hút Maria cách đặc biệt. Việc học giáo lý tại Giáo xứ cũng như đời sống đức tin được hun đúc nơi gia đình đã nảy sinh trong em khát vọng đem Chúa đến cho những người chưa nhận biết Ngài. Và khi đọc về đời sống của các nhà truyền giáo, em khám phá ra ơn gọi của mình: trở thành một nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ, một nhà truyền giáo giữa “những người nghèo khổ và những người mắc bệnh phong.”

Ngày 17 tháng 9 năm 1908, chị trở thành nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ. Từ đây, Chúa Giêsu sẽ là tình yêu duy nhất của chị. Chị nổi bật với đời sống cầu nguyện sâu sắc, lòng bác ái chân thành và tinh thần hy sinh bền bỉ. Tuy nhiên, những vấn đề về sức khỏe khiến chị luôn trong trạng thái mong manh, không ổn định.

Từ năm 1909 đến 1918, chị ở Varazze với vai trò hộ trực và giúp việc trong nhà. Vào những tháng đầu năm 1915, chị tham dự khóa y tá do Hội Hồng Thập tự xã Varazze tổ chức “nhằm cứu giúp những người bị thương trong trường hợp chiến tranh”.

Ngày 25 tháng 6 năm 1915, trong trận lũ lụt ở Varazze, Sơ Maria cùng với một nữ tu khác đã thoát chết như một phép lạ. Đứng trước dòng nước lũ dữ dội, mọi cố gắng đều trở thành vô hiệu, Sơ Maria cầu khẩn: “Lạy Mẹ Maria Phù Hộ, con hứa với Mẹ là nếu Mẹ cứu con khỏi cơn lụt lội này thì con sẽ đi truyền giáo”. Vừa lúc ấy, hai Sơ thấy một chiếc bàn đang trôi nổi trên mặt nước và bám lấy, cùng lúc cánh cửa chớp sập xuống chặn lại dòng nước đang cuốn về phía hai Sơ và hai Sơ đã được cứu thoát.

Từ tháng 9 năm 1918, Sơ Maria ở Genova, làm việc tại tổ chức “Bảo trợ các Thiếu nữ”, tận tâm chăm sóc các trẻ nữ tị nạn chiến tranh với tấm lòng mẫu tử.

Ngày 4 tháng 11 năm 1918, Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc và Sơ Maria nộp đơn xin đi truyền giáo giữa những người mắc bệnh phong.

Cuối năm 1919, cơ sở “Bảo trợ các Thiếu nữ” tại Genova bị giải thể và cộng đoàn bị đóng cửa. Sơ Maria được chuyển đến Nizza Monferrato.

Vào tháng 3 năm 1922, khi chăm sóc Marina Luzzi, một học sinh đang hấp hối, Sơ nói: “Marina, khi con thấy Đức Mẹ, hãy nói với Mẹ xin Chúa Giêsu cho Sơ được đi truyền giáo giữa những người phong cùi.”

Marina đáp: “Không, Sơ Maria, Sơ sẽ đi truyền giáo ở Ecuador.”

Sơ Maria vẫn khẩn khoản: “Giữa những người phong cùi…”

Và Marina, trước khi nhắm mắt vĩnh viễn, lặp lại: “Sơ sẽ đi Ecuador.”

Cô gái qua đời ngày 14 tháng 3 năm 1922. Vài ngày sau, Mẹ Bề trên Daghero báo tin cho Sơ Maria rằng Sơ sẽ đi truyền giáo tại Ecuador.

Ngày 9 tháng 11 năm 1922, cùng với Mẹ Caterina Mioletti, Sơ Virginia Cattorini, Sơ Vittoria Grande và Sơ Maria Valle, Sơ Maria Troncatti lên đường đi Ecuador.

Sơ sống hai năm tại Chunchi và nhanh chóng được mọi người biết đến và yêu mến nhờ sự dễ mến và lòng tận tụy không mệt mỏi. Sơ mở một phòng khám nhỏ, và cả người bản địa lẫn người da trắng đều bắt đầu gọi Sơ là “la madre fisica” (mẹ ruột).

Vào tháng 11 năm 1925, Sơ bắt đầu “cuộc phiêu lưu” của mình trong rừng rậm. Ngày 4 tháng 12 năm 1925, các nữ tu truyền giáo cùng với các tu sĩ Salêdiêng đến Macas.

Năm 1933, tại Sucúa, lần đầu tiên Sơ Maria tiếp xúc với người Shuar và các cộng đồng người dân định cư tại đây. Dù là ngày hay đêm, Sơ luôn sẵn sàng đáp lại bất kỳ khi nào có người gọi và không ngần ngại lên đường đến bất cứ nơi đâu có người cần. Sơ mở các phòng khám bệnh, cấp cứu, thậm chí thực hiện các ca phẫu thuật. Với trái tim của một người mẹ, Sơ đón nhận và chăm sóc những trẻ sơ sinh có nguy cơ tử vong, các bé trai, bé gái, những phụ nữ bị ngược đãi, những người bị thương do trả thù gia đình. Sơ làm tất cả với tinh thần Salêdiêng. Trong mọi hoàn cảnh, Sơ luôn rao giảng Tin mừng, khơi dậy niềm tin vào lòng thương xót của Thiên Chúa và tình yêu dành cho Đức Maria Phù Hộ.

Sơ đối diện với mọi tình huống khẩn cấp - chiến tranh, lũ lụt, dịch bệnh… với lòng tận tụy, không mệt mỏi và sự can đảm của một nhà truyền giáo. Những hoa trái đầu tiên được trổ sinh: các bí tích rửa tội, rước lễ lần đầu và những cuộc hôn nhân Kitô giáo đầu tiên (tự do, không bị định đoạt bởi các hợp đồng giữa gia đình) được cử hành giữa các bạn trẻ Shuar.

Sơ được gọi với cái tên thân thương là “Madrecita” (người mẹ yêu dấu) và được mọi người tìm đến trong những hoàn cảnh khó khăn. Sơ được nâng đỡ bởi đời sống cầu nguyện: việc chầu Thánh Thể và lần hạt Mân Côi là nguồn sức mạnh của Sơ.

Với chiếc vali cứu thương nhỏ trên tay và cỗ tràng hạt trên tay còn lại, Sơ không chỉ chữa bệnh phần xác nhưng còn biết nói những lời dịu dàng diễn tỏa tình thương của Thiên Chúa cho người bệnh. Sơ cổ vũ hòa bình và sự hòa giải, thúc đẩy gặp gỡ và tha thứ, sẵn sàng hy sinh chính mình.

Cuộc xung đột giữa hai sắc tộc dân da trắng và thổ dân gia tăng. Vào đêm ngày 4, rạng sáng ngày 7 tháng 7 năm 1969, những dãy nhà truyền giáo Salêdiêng chìm trong biển lửa. Những cư dân của bộ tộc Shuar dễ dàng đoán ra thủ phạm, họ muốn trả thù và họ đã đến cơ sở truyền giáo mang theo vũ khí truyền thống, nhưng Sơ Maria đã kìm lại cơn tức giận của họ. Sơ tha thiết nói với họ:

Ngày 25 tháng 8 năm 1969, Sơ Maria lên đường tham dự tĩnh tâm năm. Chiếc máy bay nhỏ, vừa cất cánh từ sân bay Sucúa, đã rơi cách đường băng không xa và chỉ có nạn nhân duy nhất thiệt mạng là Sơ Maria. Đài phát thanh của Liên đoàn Shuar loan báo tin buồn: “Mẹ của chúng ta, Sơ Maria Troncatti đã qua đời”.

Phép lạ để được phong thánh

Ngày 25 tháng 11 năm 2024, Đức Thánh Cha Phanxicô đã cho phép ban hành Sắc lệnh công nhận phép lạ liên quan đến một trường hợp khỏi bệnh kỳ diệu: “chấn thương sọ não hở với hộp sọ bị vỡ thành nhiều mảnh, mất mô não và lộ mô não ở vùng trán–đỉnh–thái dương bên phải, tổn thương lan tỏa sợi trục (DAI), hôn mê nặng tiến triển thành trạng thái thực vật loại 2”. Phép lạ này đã xảy ra tại Ecuador vào năm 2015 nhờ lời chuyển cầu của Chân phước Maria Troncatti.

Sau khi được sơ cứu, anh được đưa đi bằng xuồng và sau đó bằng máy bay cấp cứu đến bệnh viện Macas hai giờ sau tai nạn, rồi được chuyển tiếp đến bệnh viện Ambato, nơi anh trải qua một ca phẫu thuật kéo dài

Tiên lượng tình trạng nghiêm trọng, người anh rể đã đặt một ảnh của Chân phước Sơ Maria Troncatti lên ngực anh và bắt đầu cầu nguyện cùng với các thành viên trong gia đình và các nữ tu Salêdiêng. Sau khi xuất viện, anh được chuyển đến một căn hộ ở Macas. Anh không thể nói hay cử động, được nuôi ăn qua ống thông dạ dày và chỉ nhận được một vài buổi vật lý trị liệu.

Vào cuối tháng Ba và trong tháng Tư năm 2015, anh Juwa mơ thấy Sơ Maria Troncatti đang chữa trị cho chân và miệng của mình, đồng thời báo trước sự hồi phục. Khi tỉnh dậy, anh bắt đầu cử động và nói được vài từ, khiến cả gia đình vô cùng kinh ngạc. Từ thời điểm đó, tình trạng của anh bắt đầu cải thiện dần dần.

Được người anh rể Pedro đồng hành, anh đi bộ đến Đền thánh Macas để tạ ơn vì được ơn chữa lành. Khi trở về với cộng đồng, anh bắt đầu mời gọi mọi người đặt trọn niềm tin nơi Thiên Chúa và phó thác vào sự chuyển cầu của Sơ Maria. Từ đó, anh trở thành khí cụ loan báo Tin mừng giữa chính dân tộc của mình.

Một cuộc kiểm tra y tế vào năm 2022 xác nhận rằng anh đã “hồi phục hoàn toàn 100%”, không có di chứng, không gặp bất kỳ rối loạn nhận thức hay khiếm khuyết nào liên quan đến tai nạn.

Sơ Maria Troncatti là nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ đầu tiên được phong thánh sau Đấng Đồng sáng lập Hội dòng, Thánh Maria Mazzarello.

 ***

Sơ Maria Troncatti là hiện thân của một tình mẫu tử sâu sắc, được nuôi dưỡng bằng sự kết hiệp mật thiết với Chúa Giêsu và đời sống cầu nguyện liên lỉ. Chính chiều sâu thiêng liêng ấy làm cho Sơ trở thành chứng nhân của tình yêu Thiên Chúa bằng sự dịu dàng và chăm sóc như một người mẹ. Sơ được người dân Shuar trìu mến gọi là “madrecita” – người mẹ dấu yêu.

Sơ từng viết cho gia đình: “Giá mà mọi người có thể thấy được họ yêu thương con như thế nào! Khi thấy con lên ngựa, họ dặn dò: “Madrecita, hãy mau trở về nhé!”

Với lòng kiên nhẫn, Sơ giáo dục mọi người hướng đến hòa bình và tha thứ trong bối cảnh đầy xung đột; Sơ luôn mở rộng vòng tay đón nhận những ai thiếu thốn, trao cho họ tình thương và sự an toàn. Tình con thảo của Sơ với Đức Maria Phù Hộ trở thành một tình mẫu tử mang tính giáo dục, và từ nơi Mẹ, Sơ học cách trở thành “người phù hộ” cho những người được giao phó cho Sơ.

“Nơi Sơ Maria Troncatti, tình con thảo với Đức Maria không chỉ là cảm xúc, mà được sống một cách ý thức như một hành trình đào luyện Kitô giáo và Salêdiêng; chính vì thế, nó trở thành nguồn mạch của tình mẫu tử giáo dục theo phong cách của Hệ thống dự phòng.” (Mẹ Chiara Cazzuola, Thư luân lưu số 1046).

***

Ơn gọi truyền giáo nơi Sơ Maria được ươm mầm từ thuở nhỏ khi Sơ đọc về cuộc đời của các nhà truyền giáo trên tạp chí Salêdiêng. Dù từng mơ ước được phục vụ những người mắc bệnh phong, Sơ vẫn sẵn sàng đón nhận sứ mệnh tại Ecuador, giữa cộng đồng dân cư trong rừng Amazon. Trước khi lên đường vào năm 1936, Sơ viết cho gia đình: “Con đi với tất cả trái tim: tâm trí con lúc nào cũng hướng về sứ mệnh.”

“Với tất cả trái tim” là thước đo cho lòng nhiệt thành truyền giáo của Sơ Maria Troncatti, đến mức khi Mẹ Bề Trên Tổng quyền sai Sơ đến làm việc trong rừng Amazon, Sơ khẳng định rằng “mỗi ngày đều hạnh phúc hơn” với ơn gọi tu trì và truyền giáo của mình. (Mẹ Chiara Cazzuola, Thư luân lưu số 1046)

Tại vùng đất truyền giáo, Sơ Maria Troncatti sống trọn tinh thần Salêdiêng “Vâng, con đi” và áp dụng Hệ thống Giáo dục Dự phòng, đặc biệt dấn thân cho người trẻ và quan tâm thăng tiến người nữ - những người thường bị thiệt thòi bởi nền văn hóa bản địa. Niềm đam mê của Sơ lan tỏa đến những người xung quanh, truyền cảm hứng cho các bạn trẻ trở thành “những nhà truyền giáo đích thực”

“Sơ Maria Troncatti, với lòng say mê sứ mệnh Salêdiêng, đã lan tỏa tình yêu lớn lao của mình dành cho người trẻ, làm cho mọi người và cả các chị em cảm nhận được niềm hạnh phúc trong hiện tại và vĩnh cửu. Lòng quả cảm và sự can trường trong đức tin của Sơ cũng nuôi dưỡng nơi các bạn trẻ nữ cam kết trở thành ‘những nhà truyền giáo đích thực’.” (Mẹ Chiara Cazzuola, Thư luân lưu số 1046)

***

Trong suốt 47 năm, Sơ Maria Troncatti không ngừng dấn thân cho việc giáo dục tha thứ, hòa giải và xây dựng hòa bình giữa những người định cư và cộng đồng Shuar, trong một bối cảnh xã hội bị chi phối bởi “luật rừng” và hận thù. 

“Sơ chăm sóc tất cả mọi người không phân biệt một ai và giúp họ sống huynh đệ với nhau hơn. Sơ đối thoại và khuyên nhủ những người nữ hãy gieo vào lòng mọi người những lời thiện lành, công lý, tình huynh đệ và bình đẳng, tin tưởng vào sức mạnh giáo dục của họ để có thể hình thành những thế hệ tương lai biết sống tôn trọng nhau và đón nhận sự khác biệt.” (Mẹ Chiara Cazzuola, Thư luân lưu số 1046)

Mặc dù vậy, khi căng thẳng giữa hai sắc tộc trở nên gay gắt vào cuối những năm 1960, Sơ Maria đón nhận một lời mời gọi từ trái tim người mẹ: hiến dâng chính mình cho Thiên Chúa như một lễ vật hòa giải giữa hai dân tộc mà Sơ hết lòng yêu thương. Với sức mạnh của sự thuyết phục và lòng nhân hậu, Sơ Maria đã ngăn chặn những ý định báo thù và được lắng nghe như một sứ giả của hòa giải và tha thứ.

Dấu chỉ của hòa bình giữa hai dân tộc trở nên rõ ràng sau cái chết của Sơ Maria, do tai nạn máy bay khi Sơ đang trên đường đi tĩnh tâm năm. Một chiếc cầu vồng hiện ra và ở trên bầu trời cho đến lúc mai táng Sơ. Tuy nhiên, dấu chỉ lớn hơn nữa là sự hiện diện thiêng liêng của madrecita, người tiếp tục đồng hành cùng những người nhập cư và người Shuar trong việc tái thiết cuộc sống chung, với một sức mạnh huynh đệ mới, đúng như những gì Sơ đã dạy họ.

Biên tập nội dung: Sr. Maria Anh Thi, FMA

Kỹ thuật: Sr. Teresa Trần Ngọc, FMA

---

Nguồn tham khảo:

https://mariatroncatti.org/

Maria Vanda Penna. Maria Troncatti, Nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ, Hiến dâng mạng sống vì tình yêu (Sr. Maria Ngọc Yến, FMA chuyển ngữ)