Tiếp kiến chung 28.8.2024 - ĐTC Phanxicô: Thế giới phải nghe tiếng kêu của người di dân đang chết trong các sa mạc và biển cả
Trong bài giáo lý tại
buổi tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 28/8/2024, Đức Thánh Cha mời gọi các tín
hữu suy tư về thực tế của rất nhiều người di dân phải rời bỏ quê hương để tìm
kiếm một nơi mà họ có thể sống trong hòa bình và an ninh hơn. Biển và sa mạc,
những con đường họ đi qua để đến đích điểm, lại trở thành mồ chôn nhiều người
trong số họ.
Đức Thánh Cha nhắc lại
rằng trong Kinh Thánh, biển và sa mạc là những nơi đau khổ, sợ hãi và tuyệt vọng,
nhưng đồng thời cũng là những chặng đường con người cần đi qua để đạt được tự
do và hoàn thành những lời hứa của Thiên Chúa. Ngài mời gọi các tín hữu chung sức,
trên hết bằng lời cầu nguyện, để những nơi này cũng là những “lối đi” cho người
di cư, để chúng là những con đường tiếp cận an toàn, nơi chống lại nạn buôn người
và một tương lai hy vọng cho toàn thể nhân loại được xây dựng.
Sau khi Đức Thánh Cha
làm Dấu Thánh Giá và chào bình an, cộng đoàn cùng nghe đoạn Thánh Vịnh
(107,1.4-6):
Hãy tạ ơn CHÚA vì Chúa
nhân từ,
muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương. [...]
Họ lạc bước trong vùng sa mạc, nơi cằn cỗi,
không thấy đường về chốn thành thị để định cư,
vừa đói vừa khát, mạng sống đã hầu tàn.
Khi gặp bước ngặt nghèo họ kêu lên cùng CHÚA,
Người đưa tay kéo họ ra khỏi cảnh gian truân,
Sau đó Đức Thánh Cha bắt đầu bài giáo lý như sau:
Bài giáo lý của Đức
Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
chào anh chị em!
Hôm nay, tôi hoãn lại
bài giáo lý thường lệ và muốn cùng anh chị em dừng lại để nghĩ về những người -
ngay cả vào lúc này - đang vượt biển và sa mạc để đến một vùng đất nơi họ có thể
sống trong hòa bình và an ninh.
Biển và sa
mạc: hai từ này trở lại trong nhiều chứng từ mà tôi nhận được, từ những người
di cư cũng như từ những người dấn thân giúp đỡ họ. Và khi nói đến “biển”, trong
bối cảnh di cư, tôi cũng muốn nói đến các đại dương, hồ, sông, tất cả những
vùng nước nguy hiểm mà nhiều anh chị em ở mọi nơi trên thế giới buộc phải vượt
qua để đến đích điểm. Và “sa mạc” không chỉ là sa mạc cát và cồn cát, hay núi
đá, mà còn là tất cả những lãnh thổ không thể tiếp cận và nguy hiểm, chẳng hạn
như rừng rậm, thảo nguyên, nơi những người di cư bước đi đơn độc, bị bỏ mặc.
Các tuyến đường di cư ngày nay thường được đánh dấu bằng việc vượt qua biển và
sa mạc, những nơi mà đối với rất nhiều người, nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy
hôm nay tôi muốn dừng lại để suy tư về thảm kịch này, nỗi đau này. Chúng ta biết
một số tuyến đường này rõ hơn vì chúng thường được chú ý; những con đường khác,
ít được biết đến, nhưng không vì vậy mà ít vấn đề.
Từ chối người di dân là
một tội trọng
Tôi đã nói về Địa Trung
Hải nhiều lần, vì tôi là Giám mục Roma và vì nó mang tính biểu tượng: mare
nostrum, nơi giao tiếp giữa các dân tộc và các nền văn minh, đã trở thành một
nghĩa trang. Và bi kịch là rất nhiều người, hầu hết những người chết này, lẽ ra
đã có thể được cứu. Cần phải nói rõ ràng: có những người đang làm việc một cách
có hệ thống và bằng mọi cách để đẩy lùi người di cư. Và điều này, khi được thực
hiện với ý thức và quyết tâm, là một tội trọng. Chúng ta đừng quên những gì
Kinh Thánh dạy: “Ngươi không được ngược đãi và áp bức khách ngoại kiều” (Xh
22,20). Trẻ mồ côi, góa phụ và khách ngoại kiều là những người nghèo khổ đặc biệt
mà Thiên Chúa luôn bảo vệ và yêu cầu chúng ta bảo vệ.
Thiên Chúa nhìn thấy
người di dân và nghe tiếng kêu của họ
Thật không may, ngay cả
một số sa mạc cũng trở thành nghĩa trang của những người di cư. Và ngay cả ở
đây, chúng ta không nói đến những cái chết “tự nhiên”. Không. Đôi khi người ta
mang họ đến sa mạc và bỏ rơi họ. Tất cả chúng ta đều biết bức ảnh người vợ và
con gái của Pato, chết vì đói khát trong sa mạc. Trong thời đại vệ tinh và máy
bay không người lái, có những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em di cư mà không ai
được nhìn thấy: người ta che dấu họ. Chỉ có Thiên Chúa nhìn thấy họ và nghe thấy
tiếng kêu của họ. Đây là một sự tàn nhẫn của nền văn minh của chúng ta.
Sa mạc: nơi đau khổ
nhưng cũng là nơi đưa đến tự do
Trên thực tế, biển và
sa mạc cũng là những địa điểm Kinh Thánh mang đầy giá trị biểu tượng. Đó là những
nơi rất quan trọng trong lịch sử của cuộc xuất hành, cuộc di cư vĩ đại của dân
tộc được Thiên Chúa dẫn dắt qua ông Môsê từ Ai Cập đến Đất Hứa. Những nơi này
chứng kiến thảm kịch
chạy trốn của người dân, những người chạy trốn sự áp bức và nô lệ. Đó là những
nơi đau khổ, sợ hãi, tuyệt vọng, nhưng đồng thời cũng là những nơi đi đến sự giải
thoát - và bao nhiêu người đã đi qua biển, sa mạc để được giải thoát - là những
nơi để được giải cứu, để đạt đến sự tự do và việc hoàn thành những lời hứa của
Thiên Chúa (xem Sứ điệp Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn 2024).
Thiên Chúa gần gũi và
chia sẻ bi kịch của người di cư
Có một Thánh Vịnh kêu cầu
lên Chúa rằng: “Đường của Chúa băng qua biển rộng, lối của Ngài rẽ nước mênh
mông” (77,20). Và một Thánh vịnh khác hát như thế này: “Chúa dẫn đưa dân Người
qua sa mạc, muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương” (136,16). Những lời thánh
thiện này nói với chúng ta rằng, để đồng hành cùng con người trên con đường tự
do, chính Thiên Chúa đã băng qua biển cả và sa mạc; Thiên Chúa không giữ khoảng
cách, nhưng Người chia sẻ bi kịch của những người di cư, Thiên Chúa ở với họ, với
những người di cư, đau khổ với họ, với những người di cư, khóc lóc và hy vọng với
họ, với những người di cư. Chúa ở với những người di dân trong biển của chúng
ta, Chúa ở với họ, không ở với những người ruồng bỏ họ.
Cần cơ chế quản trị di
cư toàn cầu, chống nạn buôn người
Anh chị em thân mến, tất
cả chúng ta đều có thể đồng ý một điều: ở những vùng biển và sa mạc chết chóc
đó, những người di cư ngày nay không nên ở đó, nhưng không may lại có quá nhiều
người ở đó. Nhưng không phải thông qua những luật lệ hạn chế hơn, không phải bằng
việc quân sự hóa biên giới, không phải bằng sự từ chối mà chúng ta sẽ đạt được
kết quả này. Ngược lại, chúng ta sẽ đạt được điều này bằng cách mở rộng các tuyến
đường tiếp cận thường xuyên và an toàn cho người di cư, tạo điều kiện tị nạn
cho những người chạy trốn chiến tranh, bạo lực, đàn áp và nhiều thảm họa khác
nhau; chúng ta sẽ đạt được điều này bằng cách thúc đẩy bằng mọi cách một cơ chế quản
trị di cư toàn cầu dựa trên công lý, tình huynh đệ và tình liên đới.
Và bằng cách hợp lực để chống lại nạn buôn người, ngăn chặn những tội phạm buôn
người bóc lột sự khốn khổ của người khác một cách không thương tiếc.
Những người Samaria
nhân hậu
Anh chị em thân mến,
anh chị em hãy suy nghĩ về nhiều bi kịch của người di cư: bao nhiêu người chết ở
Địa Trung Hải. Anh chị em hãy nghĩ đến Lampedusa, nghĩ đến Crotone... bao nhiêu
điều tồi tệ và đau lòng. Tôi muốn kết thúc bằng việc nhìn nhận và ca ngợi sự dấn
thân của nhiều người Samari nhân hậu, những người nỗ lực hết mình để giúp đỡ và
cứu thoát những người di cư bị thương và bị bỏ rơi trên những con đường hy vọng
nhưng tuyệt vọng, ở khắp năm châu. Những người nam nữ can đảm này là dấu chỉ của
một nhân loại không để mình bị lây nhiễm bởi nền văn hóa xấu xa của sự thờ ơ và
vứt bỏ: thứ giết chết người di dân chính là sự dửng dưng và thái độ loại bỏ của
chúng ta. Và những người không thể “ở tuyến đầu” giống như họ - tôi nghĩ đến rất
nhiều người can đảm ở tuyến đầu, ở tổ chức Mediterranea Saving Humans và nhiều
tổ chức khác -, không vì thế mà ở ngoài cuộc chiến của nền văn minh: chúng ta
không thể ở tuyến đầu nhưng chúng ta không ở ngoài; có nhiều cách để đóng góp,
trước hết và trên hết là bằng cầu nguyện. Và tôi hỏi anh chị em: anh chị em có
cầu nguyện cho người di dân, cho những người đến miền đất của chúng ta để cứu mạng
sống của họ không? Và anh chị em có muốn đuổi họ đi không...
Anh chị em thân mến,
chúng ta hãy hiệp nhất tâm trí và sức mạnh của mình để biển cả và sa mạc không
trở thành nghĩa trang nhưng là không gian nơi Thiên Chúa có thể mở ra những con
đường tự do và tình huynh đệ.
Buổi tiếp kiến kết thúc
với Kinh Lạy Cha và phép lành Đức Thánh Cha ban cho mọi người.