22/12/2023

Mẹ Maria, Đấng chỉ bảo con đường hiệp hành

Tháng Mân Côi 10/2023

Lm. Micae Nguyễn Khắc Minh

Giáo Hội bước vào tháng 10 với những sự kiện đặc biệt: Tháng Mân Côi, Tháng Truyền Giáo và đặc biệt Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới kỳ thứ 16 vừa mới khai mạc 4/10 tại Roma với chủ đề: “Hướng tới một Giáo hội hiệp hành: hiệp thông, tham gia và sứ vụ”. Ngoài sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, Đức Maria là một gương mẫu hiệp hành tuyệt vời cho Hội Thánh noi theo.

VÌ SAO MẸ CÓ THỂ CHỈ BẢO CON ĐƯỜNG HIỆP HÀNH CHO HỘI THÁNH?

Vì Mẹ đã làm gương mẫu “hiệp hành” với Thánh ý Chúa Cha.

- Sứ thần Gáprien đã chào Đức Trinh nữ Maria "Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, Đức Chúa ở cùng bà" (Lc 1, 28). Lời chào này cho thấy Đức Maria hoàn toàn hiệp thông với Thiên Chúa vì được Thiên Chúa yêu thương. Đây là đặc ân do Thiên Chúa ban cách nhưng không. Nhờ đó, Mẹ luôn lắng nghe và suy niệm trong lòng thánh ý Chúa đối với Con Mẹ, Mẹ không khước từ một sự tham gia nào với Thiên Chúa để cộng tác vào chương trình Tình thương cứu độ.

- Trong biến cố Truyền tin, tại ngôi nhà ở Nazarét, Đức Mẹ đã đón tiếp sứ thần của Chúa. Mẹ chăm chú lắng nghe lời thiên thần, nhận lấy và vâng theo chương trình của Chúa, sẵn sàng để Chúa sử dụng: “Con là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho con như lời sứ thần nói” (Lc 1, 38). Cầu nguyện, lắng nghe, nhận lấy và thi hành Thánh ý Chúa là dấu chỉ của sự hiệp hành rõ nét nhất mà mỗi người bắt chước Đức Mẹ thực thi.

- Mẹ nhận biết chính Chúa đang hoạt động trong cuộc đời mình. Khi đi thăm người chị họ Êlisabét, Mẹ đã cất lên lời cầu nguyện chúc tụng, hân hoan cảm tạ Chúa đã đổ tràn ơn xuống cõi lòng và cuộc đời của Mẹ, ban cho Mẹ được làm Mẹ Thiên Chúa (x. Lc 1, 46-55). Qua bài Magnificat chúc tụng, tạ ơn, hân hoan, Mẹ không chỉ nhìn thấy việc Chúa làm nơi Mẹ, mà Chúa còn hoàn tất và tiếp tục hoàn thành trong lịch sử những công trình của Ngài. Thánh Ambrôsiô, trong một chú giải nổi tiếng của ngài về kinh Magnificat, đã mời gọi chúng ta khi cầu nguyện cũng hãy có một tinh thần như Mẹ. Ngài viết: “Chớ gì linh hồn của Đức Maria ở trong mỗi anh chị em, để linh hồn ấy hát lên ngợi khen Chúa. Chớ gì tinh thần của Đức Maria ở trong mỗi anh chị em, để tinh thần ấy vui mừng trong Thiên Chúa” (Expositio Evangelii secundum Lucam 2, 26: PL 15, 1561). Tinh thần tạ ơn đầy tràn làm chúng ta dễ dàng từ bỏ ý riêng để thuận theo ý Chúa và hiệp hành với anh chị em

- Lời Xin Vâng của Mẹ vào ngày Truyền tin đã hiệp thông, tham gia cách độc đáo vào công trình cứu độ của Chúa Cha, nhờ đó “Ngôi Hai đã xuống thế làm người”.

- Lời “Xin Vâng” của Mẹ chính là mẫu mực cầu nguyện hiệp thông Kitô giáo : xin dâng tất cả cho Chúa, vì Chúa là tất cả đối với chúng ta. Bài ca “Ngợi khen, Magnificat” của Mẹ là lời cầu nguyện hiệp hành kiểu mẫu của Hội Thánh, của mọi tâm hồn “nghèo khó”, vẫn luôn cảm tạ, hy vọng , tham gia với Lòng Thương xót của Thiên Chúa, bất chấp mọi gian nan thử thách !

Vì Mẹ đã hiệp hành với Đức Giêsu – Con Mẹ cũng là Con Thiên Chúa làm người.

- Mẹ đã nói lời “Xin vâng” cho thấy sự tự nguyện hiệp thông, tham gia của Mẹ vào sứ vụ cứu độ, như Hiến chế về Hội Thánh đã xác định : “Chúa Cha giàu lòng thương xót đã muốn sự ưng thuận của người Mẹ được tiền định này phải đi trước việc nhập thể, để nếu như trước kia một người nữ đã góp phần vào sự chết, thì nay một người nữ cũng phải cộng tác vào sự sống... Mẹ đã muốn nên như người nữ tỳ của Chúa để hoàn toàn hiến mình cho ngôi vị và công trình của Con Mẹ, đồng thời nhờ ân sủng của Thiên Chúa toàn năng, Mẹ phục vụ mầu nhiệm cứu chuộc tuỳ thuộc vào Con và hiệp hành với Con”.

Mẹ theo Con mình suốt cuộc đời. Đức Maria đã lặng lẽ đi theo con mình trong suốt cuộc sống công khai của Người đến tận thập giá, hiệp với Con Mình trong việc thực thi thánh ý Chúa Cha.Từ việc đón nhận Ngôi Hai trong cung lòng khi thưa xin vâng với Thiên Thần, Mẹ đồng hành với con đem con đến nhà bà Elisabeth, rồi hạ sinh con nơi máng cỏ Belem, đưa con sang Ai Cập, dâng con trong đền thờ, dẫn con lên Đền Thờ cầu nguyện, tham dự với con nơi tiệc cưới Cana, cùng với con dưới chân Thập tự giá…với tất cả niềm vui nỗi buồn và hy vọng, Mẹ Maria luôn ở cạnh con, hiệp hành cùng Con trong việc thực thi thánh ý Chúa Cha.

Với sứ vụ làm Mẹ, Đức Maria đã triệt để hiệp thông trọn đời, trọn thân xác - linh hồn với Chúa Con : “Sự liên kết giữa người Mẹ và người Con trong công trình cứu độ được tỏ rõ từ khi Đức Kitô được thụ thai cách trinh khiết cho đến lúc chết” (LG VIII, s. 56-57).

Vì Mẹ đã hiệp hành trong ân sủng của Thánh Thần [2] :

Mẹ hiệp thông thẳm sâu với Chúa Thánh Thần để trở nên Bà Mẹ trinh khiết : Trong biến cố Truyền tin, Phúc Âm Luca ghi nhận lời Sứ thần đáp : “Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà, và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên bà...” (Lc 1, 35); vì vậy, các thánh Giáo phụ gọi Mẹ là Đấng thánh thiện vẹn toàn, không vương nhiễm vết nhơ tội lỗi, được Chúa Thánh Thần nhào nặn và được tác thành như một tạo vật mới, để trở nên Bà Mẹ đồng trinh của Chúa Con chí thánh ^[3]^.

Đức tin của Đức Mẹ đón nhận quà tặng của Thiên Chúa chính là một tác động ưu biệt của Chúa Thánh Thần, vì Chúa Thánh Thần là nguồn mạch của mọi niềm tin. Sự cộng tác tự do và tích cực của Đức Mẹ được nuôi dưỡng bởi Chúa Thánh Thần và thấm đượm Thánh Thần, Đấng tác động nơi Mẹ cả ý chí lẫn hành động (Pl 2, 13). Đức Mẹ không có sáng kiến trước, chính Chúa Thánh Thần mời gọi và ban cho Mẹ ân sủng để hoàn toàn tận hiến cho Ngài.

Khi đặt Đức Mẹ trong một tương quan hết sức mật thiết với Chúa Thánh Thần, thánh Luca trình bày cho thấy Đức Mẹ như là tạo vật đầy Thánh Thần hơn hết, luôn hành động dưới ảnh hưởng của Chúa Thánh Thần và là nơi Chúa Thánh Thần biểu lộ quyền năng sáng tạo của Thiên Chúa.

Vì Mẹ hiệp hành với Hội Thánh.

- Vì Đức Maria luôn kết hợp mật thiết với Chúa Kitô là Đầu Hội Thánh : Mẹ hiệp hành với Con trong suốt cuộc hành trình cứu thế : Từ lúc thưa “Xin vâng” để trở thành ‘Bà mẹ’ của ‘Người Con Cứu Thế’, Mẹ luôn trung kiên hiệp nhất với Con, cho đến bên Thánh giá, đã đau đớn dự phần vào hy lễ của Con … để rồi cuối cùng, chính Đức Giêsu, khi hấp hối trên thập giá, đã trối Mẹ làm mẹ của môn đệ là Gioan, thay mặt cho Hội Thánh :“Này là con Bà; Này là mẹ con”.

- Vì Đức Maria luôn hiện diện cùng Hội Thánh : Sau khi Chúa Kitô về trời, Mẹ Maria đã trợ giúp Hội Thánh sơ khai, bằng sự hiện diện bên các Tông đồ, bằng lời cầu nguyện tha thiết xin Thiên Chúa ban Thánh Thần trên Hội Thánh (x. Cv.1, 14). Lời cầu nguyện trong ngày Lễ Hiện xuống của Mẹ đã tham gia trực tiếp để khai sinh Hội Thánh (Cv 1, 14).

Như một người hướng dẫn tận tâm của Hội Thánh vừa được thiết lập, Đức Maria bắt đầu sứ mạng làm mẹ khi hiện diện với các Tông đồ nơi phòng Tiệc ly, cùng cầu nguyện đợi chờ Chúa Thánh Thần (x. Cv 1,14).

- Vì Đức Maria là Đấng dẫn đầu Hội Thánh vinh quang : Giờ đây, được rước lên trời cả hồn xác, Mẹ là người đầu tiên được tham dự vào cuộc Phục sinh của Con Mẹ, và vì vậy, Mẹ là dấu chỉ báo trước, và bảo đảm cho các Kitô hữu được sống lại với Chúa Kitô.

5. Vì Đức Maria là Mẹ của mỗi Kitô hữu:

- Vì Đức Maria đã sinh ra các tín hữu trong Hội Thánh: khi Mẹ triệt để xin vâng theo ý muốn cứu độ của Chúa Cha, và khi “Mẹ tham gia cách độc nhất vô nhị vào công trình cứu chuộc của Con của Mẹ, để chuộc lại sự sống siêu nhiên cho các linh hồn”.

Đức Trinh nữ Maria, Đấng vừa là Mẹ của Chúa Kitô vừa là Mẹ của Hội Thánh, vì Mẹ đã yêu thương cộng tác vào việc tái sinh các tín hữu trong Hội Thánh; theo thánh Lêô, khi Đầu được sinh ra thì toàn thân thể cũng được sinh ra, vì thế Đức Maria vừa là mẹ của Chúa Kitô, Con Thiên Chúa, vừa là mẹ của các chi thể trong nhiệm thể Người chính là Hội Thánh

Bên chân thập giá (x. Ga 19,25), Mẹ đã đón nhận lời trối đầy yêu thương của Chúa Giêsu Con Mẹ, và nơi người môn đệ được Chúa sủng ái, Mẹ đã tiếp nhận mọi người như những người con phải được tái sinh vào đời sống thần linh, và như thế, Mẹ đã trở nên người mẹ từ ái của Hội Thánh đã được tác sinh trên Thánh giá khi Chúa Kitô trao ban Thần Khí. Trong khi đó, cũng nơi người môn đệ yêu dấu, Chúa Kitô muốn tất cả các môn đệ thay mặt Người thể hiện tình yêu thương đối với Đức Maria, Người trao gửi để họ đón nhận Mẹ trong tâm tình thảo hiếu kính yêu.

Xin Mẹ Maria, Đấng đã hiệp hành trọn vẹn với Chúa và Hội Thánh, cầu cho chúng con!

---

[1] Tham khảo : “Tài liệu THĐ: Hướng tới một linh đạo hiệp hành”; “Vẻ đẹp hiệp thông nơi Mẹ Maria/ http://daminhvn.net/dang-day-an-sung/ve-dep-hiep-thong-noi-me-maria-8383.html ; Hiến chế “Ánh sáng muôn dân” (LG), Chương VIII : Đức Trinh Nữ Ma-ri-a Mẹ Thiên Chúa trong mầu nhiệm đức Kitô và mầu nhiệm Giáo Hội...

[2] x. LG VIII, s. 63.

[3] x. LG VIII, s. 56; x. T. Germanô Constantinôpôli, Hom. in Annunt. Deiparae: PG 98, 328A; In Dorm. 2: 357; Anatasiô Antiôkia,Serm. 2 de Annunt. 2: PG 89, 1377AB ;Serm. 3, 2: 1388C; T. Anrê Crêta, Can. in. B.V. Nat. 4: PG 97, 1321B; In B.V. Nat. 1; 821A; Hom. in dorm. 1: 1068C; T. Sophrôniô, Or. 2 in Annunt. 18: PG 87 (3), 3237BD.