Suy niệm Lời Chúa: Thứ Hai tuần VI Phục Sinh

LÀM CHỨNG CHO CHÚA QUA ĐỜI SỐNG VỮNG MẠNH TRONG ĐỨC TIN

(Cv 16:11-15; Ga 15:26 – 16:4a)

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB

Bài đọc 1 hôm nay tiếp tục trình bày cho chúng ta về hành trình rao giảng Tin Mừng của Thánh Phaolô. Những chương sách Công Vụ Tông Đồ chúng ta đọc trong các tuần vừa qua, chỉ nói đến những người nam lắng nghe và trở lại đạo. Hôm nay, chúng ta thấy một người phụ nữ và cả nhà bà tin vào lời chứng của Phaolô và “chịu phép rửa” (Cv 16:15). Điều này nói lên tính phổ quát của ơn cứu độ. Không chỉ người nam được đón nhận ơn cứu độ và có ảnh hưởng trên người khác, nhưng những người phụ nữ cũng được cứu độ và có vai trò quan trọng trong công việc rao giảng Tin Mừng.

Hình ảnh của bà Lyđia làm chúng ta suy gẫm. Trước khi đón nhận Tin Mừng, bà đã là “người tôn thờ Thiên Chúa.” Khi nghe những lời Phaolô nói, Thiên Chúa mở lòng bà để đón nhận sứ điệp Tin Mừng. Sau khi chịu phép rửa, bà mời Phaolô và các môn đệ khác đến ở nhà bà và sẵn sàng giúp các ngài trong công việc rao giảng Tin Mừng. Hành trình của bà Lyđia nhắc nhở chúng ta về hành trình đức tin của mình. Bà Lyđia có một đức tin từ cõi thâm sâu của con tim. Bà luôn khao khát được lắng nghe Tin Mừng. Và khi được rao giảng, bà nhanh chóng đón nhận đức tin. Và khi đã đón nhận đức tin, bà bắt đầu hành động, hay đúng hơn, đức tin của bà hướng dẫn bà trong các hoạt động bà thực hiện, đó là đón rước và cộng tác với các Tông Đồ trong việc rao giảng Tin Mừng. Còn chúng ta thì sao? Chúng ta đã lắng nghe, đã đón nhận đức tin, nhưng đức tin có hướng dẫn chúng ta trong các việc làm hay không? Chúng ta có diễn tả đức tin qua việc làm của mình để người khác nhìn thấy và tin vào Thiên Chúa không? Thánh Giacôbê nói: “Đức tin không có việc làm là đức tin chết” (Gc 2:17).

Hình ảnh Phaolô được bà Lyđia đón nhận trong bài đọc 1 hôm nay tương phản với hình ảnh bị khai trừ của các môn đệ mà Chúa Giêsu nói trong bài Tin Mừng. Bài Tin Mừng hôm nay gồm hai ý: ý thứ nhất (Ga 15:26-27) nói về Chúa Thánh Thần và ý thứ hai nói về việc các môn đệ sẽ bị bách hại vì danh Chúa Giêsu. Chúng ta cùng nhau phân tích chi tiết hai ý này.

Chúa Giêsu nói về Chúa Thánh Thần làm chứng về Ngài. Vai trò “bảo trợ” của Chúa Thánh Thần cho các môn đệ trong khi bị bách hại cũng được tìm thấy trong Tin Mừng của Thánh Máccô (x. Mc 13:9,11) và Mátthêu (x. Mt 10:20). Hai câu 26 và 27 trong chương 15 của Tin Mừng Gioan hôm nay phối hợp việc làm chứng về Chúa Giêsu của Chúa Thánh Thần và của các môn đệ: “Khi Đấng Bảo Trợ đến, Đấng mà Thầy sẽ sai đến với anh em từ nơi Chúa Cha, Người là Thần Khí sự thật phát xuất từ Chúa Cha, Người sẽ làm chứng về Thầy. Cả anh em nữa, anh em cũng làm chứng, vì anh em ở với Thầy ngay từ đầu.” Nếu chúng ta liên kết việc làm chứng này với phần đầu của chương 15, chúng ta sẽ nhận ra việc làm chứng này là “sinh hoa trái của tình yêu.” Nói cách khác, người môn đệ dưới sự bảo trợ của Chúa Thánh Thần làm chứng cho Chúa Giêsu qua đời sống yêu thương của mình. Ở đây, chúng ta cần lưu ý đến một chi tiết khá quan trọng, đó là việc Chúa Giêsu nhấn mạnh đến việc Chúa Thánh Thần “xuất phát từ Chúa Cha” sẽ làm chứng cho Ngài, đồng thời các môn đệ là những người “ở với Ngài ngay từ đầu” cũng sẽ làm chứng cho Ngài. Chúng ta thấy chi tiết này chứa đựng ý tưởng về “nguồn gốc” của Chúa Thánh Thần. Ngài là Đấng phát xuất từ Chúa Cha, là mối dây tình yêu liên kết Chúa Cha và Chúa Con. Vì Chúa Thánh Thần biết Chúa Cha và Chúa Giêsu là ai, nên lời chứng của Ngài là chân thật. Về phía mình, các môn đệ là những người đã ở với Chúa Giêsu ngay khi Ngài khởi đầu rao giảng, nên các ông biết Chúa Giêsu là ai. Những lời chứng chân thật về Chúa Giêsu chỉ có được nơi những người đã “ở lại” với Ngài. Đây là đề tài chính của chương 15 trong Tin Mừng Thánh Gioan. Như vậy, như Chúa Thánh Thần “ở lại” trong Chúa Cha và Chúa Con là nhân chứng chân thật về Chúa Giêsu, các môn đệ cũng “ở lại” trong Chúa Giêsu “ngay từ đầu” cũng sẽ là những chứng nhân của Ngài. Lời chứng của các môn đệ được thể hiện qua chính đời sống yêu thương, qua việc tuân giữ điều răn mới mà Chúa Giêsu đã trao cho các ông. Ngày nay chúng ta cũng được mời gọi trở nên nhân chứng của Chúa Giêsu. Tuy nhiên, chúng ta chỉ trở nên nhân chứng chân thật của Ngài khi chúng ta “ở lại” trong Ngài. Những ai không “ở lại” trong Chúa Giêsu sẽ không mang hoa trái của tình yêu, không cảm thông và tha thứ.

Ý tưởng thứ hai về việc các môn đệ bị bách hại được diễn tả trong đoạn văn được viết theo kiểu “bánh mì kẹp.” Như chúng ta thấy, câu 1 và câu 4a giống nhau (“Thầy đã nói với anh em các điều ấy, để anh em khỏi bị vấp ngã” [câu 1]; “Nhưng Thầy đã nói với anh em những điều ấy, để khi đến giờ họ hành động, anh em nhớ lại là Thầy đã nói với anh em rồi” [câu 4a]). Cả hai câu đều nói về lời cảnh báo của Chúa Giêsu cho các môn đệ: Ngài cảnh báo các ông để các ông khỏi bị vấp ngã. Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ về “những điều ấy,” là những điều gì? Câu trả lời được tìm thấy trong câu 2 và 3 được kẹp giữa câu 1 và 4a: “Họ sẽ khai trừ anh em khỏi hội đường. Hơn nữa, sẽ đến giờ kẻ nào giết anh em cũng tưởng mình phụng thờ Thiên Chúa. Họ sẽ làm như thế, bởi vì họ không biết Chúa Cha cũng chẳng biết Thầy.” Hai câu này nói cho chúng ta biết về hoàn cảnh bị bách hại mà cộng đoàn của Thánh Gioan đang phải đối diện: họ sẽ bị khai trừ, bị giết. Tuy nhiên, chúng ta thấy câu 3 [“Họ sẽ làm như thế, bởi vì họ không biết Chúa Cha cũng chẳng biết Thầy.”] phản chiếu điều Chúa Giêsu nói với Chúa Cha trên thập giá: họ giết Ngài vì họ “không biết việc họ làm” (x. Lc 23:34). Ngài nói điều này để các môn đệ học nơi Ngài sự vâng phục thánh ý Chúa Cha và không bị vấp ngã. Tóm lại, trong ý thứ hai này, Chúa Giêsu muốn nói với các môn đệ và chúng ta rằng, chúng ta sẽ phải đối diện với chống đối của thế giới, và do đó mất niềm tin vào Ngài. Ngài muốn chúng ta không vấp ngã, nhưng đứng vững trong đức tin. Chúng ta đứng vững trong đức tin vì chúng ta biết Ngài, còn thế gian không biết Ngài và Chúa Cha. Nhưng chúng ta có thật sự “biết” và “yêu” Chúa không? Nếu chúng ta biết và yêu Ngài, tại sao nhiều lần chúng ta để cho thế gian lôi kéo và vấp ngã? Đây là điều chúng ta cần dừng lại và suy gẫm trong ngày hôm nay.