Bài giáo lý của Đức Thánh Cha (19.11.2025): Nếu không là người bảo vệ, con người sẽ là kẻ phá hủy công trình sáng tạo

Trong bài giáo lý tại buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 19/11/2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV suy tư về Sự Sống lại của Chúa Kitô và ảnh hưởng của sự Phục Sinh đối với những thách đố của thế giới ngày nay, đặc biệt là trong việc sống nền sinh thái toàn diện. Hành động cứu độ của Chúa Kitô có thể biến đổi mọi mối quan hệ của chúng ta: với Thiên Chúa, với tha nhân và với thụ tạo. Các Kitô hữu được kêu gọi cổ võ lối sống và chính sách tập trung vào việc bảo vệ phẩm giá con người và thụ tạo.

Vatican News

Đức Thánh Cha nói rằng chính Đấng Tạo Hóa đã giao phó cho con người nhiệm vụ vun trồng và chăm sóc công trình sáng tạo, bởi vì con người là người bảo vệ của thụ tạo. Nếu chúng ta không phải là người canh giữ khu vườn sáng tạo, chúng ta sẽ phá hủy nó. Ngài cầu xin Chúa Thánh Thần soi sáng ánh mắt và thúc đẩy hành động của chúng ta, để nhận ra bàn tay quảng đại của Đấng Tạo Hóa trong “cuốn sách sáng tạo”, và biết gìn giữ kho tàng này cho các thế hệ mai sau.

Tin Mừng Thánh Gioan (20,14-16)

Nói xong, bà [Maria Mađalêna] quay lại và thấy Đức Giêsu đứng đó, nhưng bà không biết là Đức Giêsu. Đức Giêsu nói với bà: “Này bà, sao bà khóc? Bà tìm ai?” Bà Maria tưởng là người làm vườn, liền nói: “Thưa ông, nếu ông đã đem Người đi, thì xin nói cho tôi biết ông để Người ở đâu, tôi sẽ đem Người về.” Đức Giêsu gọi bà: “Maria!” Bà quay lại và nói bằng tiếng Hípri: “Rápbuni!” (nghĩa là ‘Lạy Thầy’).

Bài giáo lý của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến! Chào anh chị em và chào mừng anh chị em!

Trong Năm Thánh Hy vọng này, chúng ta đang suy ngẫm về mối liên hệ giữa sự Sống lại của Chúa Kitô và những thách đố của thế giới ngày nay – nghĩa là những thách đố của chúng ta. Đôi khi Chúa Giêsu, Đấng Hằng Sống, cũng muốn hỏi chúng ta: “Sao con khóc? Con tìm ai?” Thực ra, chúng ta không thể một mình đối mặt với những thách thức, và nước mắt là một món quà của sự sống khi chúng thanh tẩy đôi mắt và giải phóng ánh nhìn của chúng ta.

Nhiệm vụ vun trồng và chăm sóc khu vườn

Thánh sử Gioan đã hướng sự chú ý của chúng ta đến một chi tiết không có trong các sách Phúc Âm khác: khi đang khóc bên ngôi mộ trống, bà Maria Mađalêna đã không ngay lập tức nhận ra Chúa Giêsu Phục sinh, mà lại nghĩ Người chính là người làm vườn. Thật vậy, trong tường thuật về việc an táng Chúa Giêsu, vào lúc hoàng hôn ngày Thứ Sáu Thánh, bản văn đã nói rất chính xác: “Nơi Đức Giêsu bị đóng đinh có một thửa vườn, và trong vườn, có một ngôi mộ còn mới, chưa chôn cất ai. Vì hôm ấy là ngày áp lễ của người Do Thái, mà ngôi mộ lại gần bên, nên các ông mai táng Đức Giêsu ở đó” (Ga 19,40-42).

Như thế, trong sự bình an của ngày Sabát và vẻ đẹp của khu vườn, cuộc đấu tranh kịch tính giữa bóng tối và ánh sáng được khơi mào bằng sự phản bội, bắt bớ, bỏ rơi, lên án, sỉ nhục và giết chết Chúa Con, Đấng “đã yêu thương những kẻ thuộc về Người còn ở thế gian... và Người yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,1). Việc vun trồng và chăm sóc khu vườn là nhiệm vụ nguyên thủy (x. St 2,15) mà Chúa Giêsu đã hoàn thành. Lời cuối cùng của Người trên thập giá – “Mọi sự đã hoàn tất” (Ga 19,30) - mời gọi mỗi người chúng ta tái khám phá chính nhiệm vụ đó, nhiệm vụ của chúng ta. Vì lý do này, “Người gục đầu và trút hơi thở cuối cùng” (câu 30).

Nếu không phải là người bảo vệ khu vườn, con người sẽ trở thành kẻ phá hủy nó

Anh chị em thân mến, bà Maria Mađalêna đã không hoàn toàn nhầm lẫn khi nghĩ rằng mình đã gặp người làm vườn! Thật vậy, bà phải nghe lại chính tên mình và hiểu nhiệm vụ của mình từ Con Người Mới, Đấng đã nói trong một đoạn văn khác của Thánh Gioan: “Này đây Ta đổi mới mọi sự” (Kh 21,5). Đức Thánh Cha Phanxicô, với Thông điệp Laudato Si', đã cho chúng ta thấy nhu cầu cấp thiết của một cái nhìn chiêm niệm: nếu không phải là người bảo vệ khu vườn, con người sẽ trở thành kẻ phá hủy nó. Do đó, niềm hy vọng Kitô giáo đáp lại những thách đố mà toàn thể nhân loại ngày nay đang phải đối mặt bằng cách sống trong khu vườn nơi Đấng Chịu Đóng Đinh được gieo trồng như một hạt giống, để sống lại và sinh nhiều hoa trái.

Cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu là nền tảng của linh đạo sinh thái toàn diện

Thiên đàng không bị mất đi, nhưng được tìm lại. Do đó, cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu là nền tảng của linh đạo sinh thái toàn diện; nếu không theo linh đạo này, lời đức tin không bám chặt vào thực tại và lời khoa học vẫn nằm ngoài trái tim. “Văn hóa sinh thái không thể bị giản lược thành một loạt các phản ứng cấp bách và cục bộ trước những vấn đề cấp bách về ô nhiễm, suy thoái môi trường và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên. Cần phải có một cách nhìn nhận sự vật, một suy tư, một chính sách, một chương trình giáo dục, một lối sống và một linh đạo cùng nhau tạo nên sự phản kháng” (Laudato Si', 111).

Một cuộc hoán cải sinh thái đi liền với hoán cải đời sống

Đây là lý do tại sao chúng ta nói về một cuộc hoán cải sinh thái mà các Kitô hữu không thể tách rời khỏi sự thay đổi hướng đi mà Chúa Giêsu yêu cầu họ. Một dấu chỉ của điều này là sự quay trở lại của bà Maria vào sáng Phục Sinh: chỉ bằng sự hoán cải này đến sự hoán cải khác, chúng ta mới có thể đi qua thung lũng nước mắt đó để đến Giêrusalem mới. Bước chuyển tiếp này, bắt đầu từ trái tim và mang tính tâm linh, làm thay đổi lịch sử, đòi chúng ta dấn thân một cách công khai, và khơi dậy tình liên đới mà từ nay trở đi, bảo vệ con người và thụ tạo khỏi khát vọng của lang sói, nhân danh và trong quyền năng của Chiên Con-Mục Tử.

Lắng nghe tiếng kêu của người nghèo và của trái đất 

Bằng cách này, con cái của Giáo hội ngày nay có thể gặp gỡ hàng triệu người trẻ và những người nam nữ thiện chí khác, những người đã lắng nghe tiếng kêu của người nghèo và của trái đất và để tiếng kêu ấy chạm đến trái tim mình. Cũng có nhiều người mong muốn, thông qua một mối quan hệ trực tiếp hơn với thụ tạo, một sự hòa hợp mới sẽ dẫn họ vượt qua biết bao chia rẽ. Mặt khác, “trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa, không trung loan báo việc tay Người làm. Ngày qua mách bảo cho ngày tới, đêm này kể lại với đêm kia. Chẳng một lời một lẽ, chẳng nghe thấy âm thanh, mà tiếng vang đã dội khắp hoàn cầu và thông điệp loan đi tới chân trời góc biển” (Tv 19,1-4).

Nguyện xin Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta khả năng lắng nghe tiếng nói của những người không có tiếng nói. Khi đó, chúng ta sẽ thấy điều mà mắt mình chưa thể thấy: là khu vườn đó, hay Thiên Đàng, nơi chúng ta chỉ có thể đến bằng cách đón nhận và chu toàn nhiệm vụ của mình.