Bài giáo lý của Đức Thánh Cha (10.09.2025): Tiếng kêu trong đau khổ cùng cực có thể là lời cầu nguyện tột đỉnh

Trong bài giáo lý tại buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 10/9, Đức Thánh Cha đã suy tư về tiếng kêu cuối cùng của Chúa Giêsu trên Thánh Giá: Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?”. Tiếng kêu ấy diễn tả nỗi đau, sự phó thác, đức tin, và sự dâng hiến trọn vẹn. Đó không phải là tiếng kêu tuyệt vọng, mà là tiếng kêu chân thành, biểu lộ một niềm tin tưởng sâu xa, bền bỉ ngay cả khi mọi thứ khác đều im lặng.

Vatican News 

Đức Thánh Cha nói rằng tiếng kêu của Chúa Giêsu cũng là một hình thức cầu nguyện tột đỉnh. Chúa Giêsu kêu lên Chúa Cha vì Người tin vào Chúa Cha, vì Người yêu mến Chúa Cha và không mất hy vọng. Do đó, Người dạy chúng ta, trong những thời khắc đen tối, hãy dâng lên Chúa Cha những tiếng kêu đau khổ của mình. Những tiếng kêu hy vọng này sẽ giúp chúng ta tin tưởng và mở lòng đón nhận Thiên Chúa, Đấng cứu độ.

Tin Mừng Thánh Gioan (19,28-30):

Vào giờ thứ sáu, bóng tối bao phủ khắp mặt đất mãi đến giờ thứ chín. Vào giờ thứ chín, Đức Giêsu kêu lớn tiếng: “Êlôi, Êlôi, lama xabácthani!” Nghĩa là: “Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?” Nghe vậy, một vài người đứng đó liền nói: “Kìa hắn kêu cứu ông Êlia”. Rồi có kẻ chạy đi lấy một miếng bọt biển, thấm đầy giấm, cắm vào một cây sậy, đưa lên cho Người uống mà nói: “Để xem ông Êlia có đến đem hắn xuống không”. Đức Giêsu lại kêu lên một tiếng lớn, rồi tắt thở. Bức màn trướng trong Đền Thờ bỗng xé ra làm hai từ trên xuống dưới. Viên đại đội trưởng đứng đối diện với Đức Giêsu, thấy Người tắt thở như vậy liền nói: “Quả thật, người này là Con Thiên Chúa”.

Bài giáo lý của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến,

Tiếng kêu chân thành, tin tưởng và phó thác

Hôm nay chúng ta chiêm ngắm đỉnh cao của cuộc đời Chúa Giêsu trên thế gian này: Chúa chết trên Thánh giá. Các sách Tin Mừng chứng thực một chi tiết thật quý giá, đáng để suy ngắm bằng trí tuệ của đức tin. Trên Thánh giá, Chúa Giêsu không chết trong thinh lặng. Người không dần dần tắt lịm như một ánh sáng dần lụi tàn, nhưng từ giã sự sống qua một tiếng kêu lớn: “Đức Giêsu lại kêu lên một tiếng lớn, rồi tắt thở” (Mc 15,37). Tiếng kêu ấy gói trọn tất cả: nỗi đau, sự phó thác, đức tin, sự hiến dâng. Đó không chỉ là tiếng kêu của một thân xác đang gục chết, mà là dấu chỉ sau cùng của một đời sống được hiến trao trọn vẹn.

Tiếng kêu của Chúa Giêsu được đi trước bởi một câu hỏi – một trong những lời xé lòng nhất có thể thốt ra: “Lạy Thiên Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?”. Đó là câu mở đầu Thánh vịnh 22, nhưng trên môi Chúa Giêsu, nó mang một ý nghĩa đặc biệt. Chúa Con, Đấng luôn sống trong sự hiệp thông mật thiết với Chúa Cha, giờ đây cảm nghiệm sự thinh lặng, sự vắng bóng, vực thẳm. Đây không phải là một cơn khủng hoảng đức tin, nhưng là chặng cuối cùng của tình yêu hiến trao đến tận cùng. Tiếng kêu của Chúa Giêsu không phải là sự tuyệt vọng, nhưng là sự chân thành, là sự thật tột đỉnh, là niềm tín thác vẫn còn đó ngay cả khi mọi sự đều im lặng.

Trên Thánh Giá, tình yêu cao cả nhất được tỏ bày

Ngay lúc ấy, bầu trời trở nên tối tăm và bức màn Đền Thờ bị xé ra (x. Mc 15, 33.38). Như thể chính thụ tạo cũng dự phần vào nỗi đau ấy, đồng thời tỏ lộ một điều mới mẻ: Thiên Chúa không còn ngự phía sau bức màn nữa, dung nhan Người nay hiển lộ trọn vẹn nơi Đấng chịu đóng đinh. Chính tại đó, nơi con người bị xé nát ấy, tình yêu cao cả nhất được tỏ bày. Chính tại đó, chúng ta có thể nhận ra một Thiên Chúa không đứng xa, nhưng đi xuyên qua tận cùng nỗi đau của chúng ta.

Tiếng kêu chạm đến trái tim

Viên đại đội trưởng, vốn là người ngoại giáo, đã hiểu được điều này. Không phải vì ông đã nghe một diễn văn, nhưng vì ông đã chứng kiến Chúa Giêsu chết theo cách ấy: “Quả thật, người này là Con Thiên Chúa!” (Mc 15,39). Đây là lời tuyên xưng đức tin đầu tiên sau cái chết của Chúa Giêsu. Đó là hoa trái của một tiếng kêu không tan biến trong gió, nhưng chạm đến trái tim. Nhiều khi, điều chúng ta không thể diễn đạt bằng lời, chúng ta lại diễn tả bằng tiếng kêu. Khi lòng tràn đầy, nó thốt lên. Và điều ấy không luôn là dấu chỉ yếu đuối, nhưng có thể là hành động sâu xa của nhân tính.

Tiếng kêu - hình thức tột cùng của lời cầu nguyện

Chúng ta thường quen nghĩ tiếng kêu là điều gì đó hỗn loạn, cần phải kìm nén. Nhưng Tin Mừng lại trao cho tiếng kêu của chúng ta một giá trị vô cùng, nhắc nhở chúng ta rằng nó có thể là lời khẩn cầu, là sự phản kháng, là khát vọng, là sự hiến dâng. Thậm chí, nó có thể trở thành hình thức tột cùng của lời cầu nguyện, khi chúng ta không còn ngôn từ nào. Trong tiếng kêu ấy, Chúa Giêsu đã đặt tất cả những gì còn lại nơi Người: toàn bộ tình yêu, toàn bộ hy vọng.

Tiếng kêu của hy vọng

Vâng, bởi vì trong tiếng kêu còn có một điều nữa: đó là niềm hy vọng không chịu buông xuôi. Người ta kêu lên khi còn tin rằng ai đó có thể nghe thấy. Người ta kêu lên không phải vì tuyệt vọng, mà vì khao khát. Chúa Giêsu đã không kêu lên chống lại Chúa Cha, nhưng là hướng về Người. Ngay cả trong thinh lặng, Người vẫn xác tín rằng Chúa Cha đang ở đó. Và như thế, Người cho chúng ta thấy rằng hy vọng của chúng ta vẫn có thể kêu lên, ngay cả khi mọi sự tưởng chừng đã mất.

Kêu lên, vì thế, trở thành một cử chỉ thiêng liêng. Nó không chỉ là hành động đầu tiên của sự sống – khi chúng ta cất tiếng khóc chào đời – mà còn là một cách để tiếp tục sống. Người ta kêu lên khi đau khổ, nhưng cũng kêu lên khi yêu thương, khi kêu gọi, khi khẩn cầu. Kêu lên là để nói rằng ta còn hiện diện, chúng ta không muốn lụi tắt trong thinh lặng, chúng ta vẫn còn điều gì đó để hiến dâng.

Đừng sợ kêu lên Thiên Chúa

Trên hành trình cuộc đời, có những lúc việc giữ tất cả trong lòng sẽ dần dần bào mòn chúng ta. Chúa Giêsu dạy chúng ta đừng sợ tiếng kêu, miễn là nó chân thành, khiêm nhường và hướng về Chúa Cha. Một tiếng kêu không bao giờ vô ích, nếu phát xuất từ tình yêu. Và nó cũng không bao giờ bị bỏ qua, nếu được dâng lên Thiên Chúa. Đó là một con đường để chúng ta không rơi vào chủ nghĩa dửng dưng bất cần, để chúng ta vẫn tin rằng một thế giới khác là điều có thể.

Tiếng kêu khởi đầu của ơn cứu độ

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy học nơi Chúa Giêsu điều này nữa: học biết tiếng kêu của niềm hy vọng khi đến giờ thử thách cùng cực. Không phải để làm tổn thương, nhưng để tín thác. Không phải để la hét chống lại ai đó, nhưng để mở rộng trái tim. Nếu tiếng kêu của chúng ta là chân thật, nó có thể trở thành ngưỡng cửa của một ánh sáng mới, một sự khai sinh mới. Như đối với Chúa Giêsu: khi mọi sự tưởng chừng đã chấm dứt, thì thật ra ơn cứu độ đã khởi đầu. Nếu được cất lên với niềm tín thác và tự do của những người con Thiên Chúa, tiếng kêu đau thương của nhân loại chúng ta, hợp cùng tiếng kêu của Đức Kitô, có thể trở thành nguồn mạch hy vọng cho chính chúng ta và cho những ai ở bên cạnh chúng ta.