Loạt bài giáo lý trong Năm Thánh của Đức Thánh Cha (30.07.2025): Hãy sử dụng lời nói để chữa lành chứ đừng gây tổn thương người khác
Trong bài giáo lý tại buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 30/7, Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu cầu nguyện xin Chúa giúp chúng ta học cách nói năng đúng mực, sử dụng những từ ngữ có khả năng chữa lành chứ không gây tổn thương.
Bài giáo lý trong buổi
Tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 30/7/2025 là bài cuối cùng trong loạt bài suy
tư về cuộc đời công khai của Chúa Giêsu. Đức Thánh Cha đã suy tư và chia sẻ đoạn
Tin Mừng kể về việc Chúa chữa lành người điếc.
Trước hết, người bệnh
này, không nghe được cũng không nói được, đã được người khác đưa đến gặp Chúa
Giêsu. Đức Thánh Cha nói rằng trong cử chỉ huynh đệ này, chúng ta có thể thấy
hình ảnh của Giáo hội, đồng hành với mọi người đến gặp gỡ Chúa để lắng nghe Lời
Người và được Người chữa lành.
Tiếp đến, khi chữa lành
người câm điếc này, Chúa Giêsu dành cho anh ta một sự gần gũi thinh lặng, thực
hiện những cử chỉ đầy ý nghĩa, và nói một lời duy nhất: “Épphatha”, nghĩa là
“Hãy mở ra”. Đây là một lời mời gọi đừng thu mình hay cô lập bản thân, nhưng
hãy giao tiếp và liên hệ với người khác theo một cách mới, nghĩa là theo cách
tìm sự cảm thông lẫn nhau, chữa lành cho nhau, không làm tổn thương nhau bằng lời
nói.
Cuối cùng, Đức Thánh
Cha nhận định rằng trong thế giới ngày nay, nơi chúng ta “siêu kết nối” nhưng lại
thường bị tấn công bởi những hình ảnh và thông điệp gợi lên những cảm xúc mâu
thuẫn, khiến chúng ta có thể bị cám dỗ thu mình lại, Tin Mừng mời gọi chúng ta
giao tiếp cách sâu sắc với Thiên Chúa và với anh chị em của chúng ta. Ngài mời
gọi các tín hữu cầu nguyện xin Chúa giúp chúng ta học cách nói năng đúng mực, sử
dụng những từ ngữ có khả năng chữa lành chứ không gây tổn thương.
Sau khi Đức Thánh Cha
làm Dấu Thánh Giá và chào bình an, cộng đoàn cùng nghe đoạn Tin Mừng Thánh
Máccô (Mc 7, 32-37):
Người ta đem một người
vừa điếc vừa ngọng đến với Đức Giêsu, và xin Người đặt tay trên
anh. Người kéo riêng anh ta ra khỏi đám đông, đặt ngón tay vào lỗ tai anh,
và nhổ nước miếng mà bôi vào lưỡi anh. Rồi Người ngước mắt lên trời, rên một
tiếng và nói: “Épphatha!”, nghĩa là: “Hãy mở ra!” Lập tức tai
anh ta mở ra, lưỡi như hết bị buộc lại. Anh ta nói được rõ ràng. Đức Giêsu
truyền bảo họ không được kể chuyện đó với ai cả. Nhưng Người càng truyền bảo họ,
họ lại càng đồn ra. Họ hết sức kinh ngạc, và nói: “Ông ấy làm việc gì cũng
tốt đẹp cả: ông làm cho kẻ điếc nghe được, và kẻ câm nói được.”
Và Đức Thánh Cha bắt đầu
bài giáo lý:
Anh chị em thân mến,
Với bài giáo lý này,
chúng ta kết thúc hành trình khám phá cuộc đời công khai của Chúa Giêsu, bao gồm
những cuộc gặp gỡ, các dụ ngôn và những phép lạ chữa lành.
"Chứng rối loạn"
kết nối mạng xã hội
Thời đại chúng ta đang
sống cũng cần được chữa lành. Thế giới chúng ta đang bị bao trùm bởi bầu không
khí bạo lực và hận thù, những thứ làm tổn hại đến phẩm giá con người. Chúng ta
đang sống trong một xã hội đang mắc chứng “rối loạn” kết nối các mạng
xã hội: chúng ta kết nối quá mức, bị tấn công bởi những hình ảnh, đôi khi
là những hình ảnh sai lệch hoặc méo mó. Chúng ta bị choáng ngợp bởi vô số thông
điệp khơi dậy trong chúng ta một cơn bão cảm xúc mâu thuẫn.
Trong bối cảnh này, có
thể trong lòng chúng ta nổi lên mong muốn dẹp bỏ tất cả mọi thứ. Chúng ta có thể
đi đến chỗ không muốn nghe thấy bất cứ điều gì cả. Ngay cả những lời nói của
chúng ta cũng có nguy cơ bị hiểu sai, và chúng ta có thể bị cám dỗ rút lui vào
im lặng, không giao tiếp, nơi mà dù gần gũi, chúng ta cũng không còn có thể nói
với nhau những điều đơn giản và sâu sắc nhất.
Giáo hội là cộng
đoàn đồng hành với mỗi người đến với Chúa Giêsu
Về vấn đề này, hôm nay
tôi muốn suy tư vào một đoạn trong Phúc Âm Thánh Máccô, kể với chúng ta về một
người điếc bị tật nói ngọng (xem Mc 7,31-37). Cũng như điều có thể xảy ra với
chúng ta ngày nay, có lẽ người này đã quyết định không nói nữa vì cảm thấy mình
không được hiểu, và giữ im lặng vì bị thất vọng và tổn thương bởi những gì mình
đã nghe. Trên thực tế, không phải anh ta đến gặp Chúa Giêsu để được chữa lành,
mà là được những người khác đưa đến. Chúng ta có thể nghĩ rằng những người đưa
anh ta đến với Chúa là những người lo lắng cho sự cô độc của anh ta. Tuy nhiên,
cộng đoàn Kitô hữu cũng nhìn thấy nơi những người này hình ảnh của Giáo hội, là
cộng đoàn đồng hành với mỗi người đến với Chúa Giêsu để họ có thể lắng nghe lời
Người. Câu chuyện diễn ra ở một vùng đất ngoại giáo, vì vậy chúng ta đang ở
trong một bối cảnh mà những tiếng nói khác có xu hướng át đi tiếng nói của
Thiên Chúa.
Khép kín bản thân không
bao giờ là giải pháp
Hành động của Chúa
Giêsu thoạt đầu có vẻ kỳ lạ, bởi vì Người kéo riêng người này ra (câu 33a). Điều
này dường như ngài đang nhấn mạnh sự cô độc của anh ta, nhưng nếu xem xét kỹ
hơn, nó giúp chúng ta hiểu được điều gì ẩn sau sự im lặng và khép kín của người
này, như thể Người đã nhận ra nhu cầu cần được thân mật và gần gũi của anh ta.
Trước hết, Chúa Giêsu dành cho anh ta sự gần gũi trong thinh lặng, qua những cử
chỉ nói lên một cuộc gặp gỡ sâu sắc: Người chạm vào tai và lưỡi anh ta (x. câu
33b). Chúa Giêsu không dùng nhiều lời; Người nói điều duy nhất anh ta cần lúc
này: “Hãy mở ra!” (câu 34). Thánh Máccô giữ lại từ này bằng tiếng Aram,
“Épphatha”, như để giúp chúng ta nghe và cảm nhận âm thanh và hơi thở của nó. Từ
ngữ đơn giản và đẹp đẽ này chứa đựng lời mời gọi Chúa Giêsu dành cho người này,
người đã ngừng lắng nghe và ngừng nói. Như thể Chúa Giêsu đang nói với anh ta:
“Hãy mở lòng ra với thế giới đang làm anh sợ hãi! Hãy mở lòng ra với những mối
quan hệ đã làm anh thất vọng! Hãy mở lòng ra với cuộc sống mà anh đã từ bỏ!” Thật
vậy, khép kín bản thân không bao giờ là giải pháp.
Cách giao tiếp tránh
làm tổn thương người khác bằng lời nói
Sau khi gặp Chúa Giêsu,
người ấy không chỉ nói lại được mà còn nói “rõ ràng” (câu 35). Trạng từ này được
tác giả Phúc Âm thêm vào dường như muốn nói cho chúng ta biết thêm lý do khiến
anh ta im lặng. Có lẽ người đàn ông này đã ngừng nói vì anh ta cảm thấy mình
nói không đúng cách, có lẽ anh ta cảm thấy mình không có khả năng. Tất cả chúng
ta đều từng trải qua cảm giác bị hiểu lầm và không được cảm thông. Tất cả chúng
ta cần cầu xin Chúa chữa lành cách giao tiếp của mình, không chỉ để giao tiếp
hiệu quả hơn mà còn để tránh làm tổn thương người khác bằng lời nói.
Không có con đường
tắt để trở thành môn đệ của Chúa Giêsu
Việc nói lại được một
cách đúng đắn là khởi đầu của một hành trình; nhưng chưa phải là đích điểm.
Trên thực tế, Chúa Giêsu cấm người đàn ông đó kể lại những gì đã xảy ra với ông
(x. câu 36). Để thực sự biết Chúa Giêsu, chúng ta cần phải đi một hành trình,
phải ở lại với Người và cũng trải qua Cuộc Thương Khó của Người. Khi chúng ta
đã thấy Người bị sỉ nhục và đau khổ, khi chúng ta cảm nhận được sức mạnh cứu độ
từ Thập Giá của Người, lúc đó chúng ta mới có thể nói rằng chúng ta đã thực sự
biết Người. Không có con đường tắt nào để trở thành môn đệ của Chúa Giêsu.
Học các giao tiếp chân
thành và khôn ngoan
Anh chị em thân mến,
chúng ta hãy cầu xin Chúa giúp chúng ta học cách giao tiếp một cách chân thành
và khôn ngoan. Chúng ta hãy cầu nguyện cho tất cả những ai đã bị tổn thương vì
lời nói của người khác. Chúng ta hãy cầu nguyện cho Giáo hội, để Giáo hội không
bao giờ lơ là nhiệm vụ dẫn đưa mọi người đến với Chúa Giêsu, để họ có thể lắng
nghe Lời Người, được chữa lành bởi Lời Người, và đến lượt họ cũng trở thành người
loan truyền sứ điệp cứu độ của Người.