“SOI LÒNG – RỌI TIM”

Tuần tĩnh tâm ở Mornese

Ai trong chúng ta lại không mong cầu cho mình được sống mạnh khoẻ, bình an, hạnh phúc, đạt được những ước mơ, thành công trong sự nghiệp và đường đời yên vui. Nhưng cuộc sống lại không hoàn toàn như ta mong muốn, đôi khi thấy vui và hạnh phúc, có khi lại lận đận lao đao giữa biển đời, loay hoay tìm kiếm hạnh phúc mong manh. Cuộc đời có lúc lên lúc xuống, vui mừng chưa dứt đau khổ cận kề, đang mạnh khoẻ bất ngờ ốm đau, thành công và thất bại trong gang tấc. Nhớ lại lời trong Thánh Vịnh 89,10: “Tính tuổi thọ, trong ngoài bảy chục, mạnh giỏi chăng là được tám mươi, mà phần lớn chỉ là gian lao khốn khổ,…” nhưng “Hãy ký thác đường đời cho Chúa, tin tưởng vào Người, Người sẽ ra tay” (Tv 37,5). Lời thánh vịnh này là tâm tình và xác tín của người sống trong niềm hy vọng và vững tin vào Chúa, tin rằng chỉ nơi Chúa mới là đá tảng nương tựa và  hạnh phúc đích thực. 

Thực tế, vòng đời người sống không tránh khỏi Sinh – Bệnh – Lão – Tử, có khó khăn, thử thách, đau khổ, nghịch cảnh, làm cho ta nhiều lúc cũng: nao lòng, nặng lòng, buồn lòng, bận lòng, nóng lòng, xé lòng, cách lòng, cứng lòng. Hướng về Chúa, kêu cầu Chúa, tin tưởng và phó thác nơi Chúa, sẽ giúp ta: vững lòng, nhẹ lòng, thoả lòng, dặn lòng, an lòng, dằn lòng, hiệp lòng, luyện lòng. Đây chính là tâm tình và kinh nghiệm sống của Vịnh gia và Dân Chúa xưa. Tham dự tuần tĩnh tâm ở Mornese, với chủ đề “SOI LÒNG – RỌI TIM” do Sr. Maria Võ Diễm Trinh, FMA chia sẻ, khiến tôi rất thích, rất ấn tượng cách trình bày sáng tạo và nội dung sâu – rộng về Thánh vịnh, và đời sống của Mẹ thánh Mazzarello cùng các chị em tiên khởi ở Mornese. Điều này cuốn hút tôi dừng lại để khám phá, cầu nguyện, nghiệm thật sâu dưới tác động của Chúa Thánh Thần, đã đưa tôi đến hiểu và xác tín hơn lộ trình này.

Sr. Maria đã sử dụng từ Thánh vịnh 120 đến 134 có một tựa đề như nhau “Ca khúc lên Đền/ Ca khúc của những cuộc đi lên”, thường được xem là một tập sách dùng khi hành hương lên Giêrusalem. Một số tác giả nhóm chung các Thánh vịnh này lại với nhau vì chúng có cùng một thể văn ‘tăng tiến kiểu bậc thang’. Nhóm thánh vịnh này được các tín hữu Do Thái giáo lẫn Kitô giáo vô cùng yêu mến (Ravasi G., Salmi - Vol. III, tr.502).

“SOI LÒNG – RỌI TIM” để thấy cuộc sống của mình đôi khi cũng có kinh nghiệm như của Vịnh gia đã thổ lộ trong Thánh vịnh 120, khi kêu xin, than vãn trước sự tấn công của miệng nham hiểm: “Lạy Chúa, xin Ngài cứu mạng con khỏi môi miệng điêu ngoa, tấc lưỡi phỉnh phờ (c.2), làm cho “NẶNG LÒNG” và “NHẸ LÒNG” khi cất lời kêu xin: “Lúc ngặt nghèo, tôi kêu lên cùng CHÚA, Chúa đã thương đáp lời” (c.1). Hồi niệm lại nỗi đau, gánh nặng đã được Chúa giải thoát, cứu giúp vẫn còn rõ mồn một trong trí, man mác trong tâm. Trọn vẹn Thánh vịnh 120 là một bài giải trình, kêu xin với Chúa về những khó khăn khác nhau đang gặp phải: Chúa là nơi trút, nơi trình, nơi trợ cho những vấn nạn trong cuộc sống.

Suy niệm tiếp những bài Thánh vịnh tiếp theo, tôi cảm nhận lòng mình được chạm đến, bị chất vấn và rồi xác tín hơn điều Sr. Maria nói: Hành trình đức tin của con người có tất cả các cảnh huống và sắc thái. Mối tương quan mà ta có với Chúa, kinh nghiệm ta biết về Người, niềm xác tín đã đặt nơi Người cần được nuôi dưỡng, củng cố, thăng hoa theo thời gian. Điều cần duyệt xét là: nghĩ về Chúa, đến với Chúa, tín thác nơi Chúa có phải là điều đầu tiên ta làm khi buồn – vui, khi khởi sự - hoàn tất một công việc, khi gặp khó khăn – thuận lợi... Thiên Chúa có liên tục “đứng đầu bảng” trong danh bạ liên lạc của ta, hay rất nhiều lúc ta cần gõ “tìm kiếm” mới nối lại liên lạc với Người?!

Rồi có những lúc ta bị sống trong cảnh bất công, khi người đời hăm he nhằm ta “xông tới” tấn công, đến độ như bị “nuốt sống”, “chôn sống” trong dòng nước cuồn cuộn. Tất cả những nỗi đau khổ này đến từ một thế lực đối lập, do những con người cố tình gây hấn và hãm hại ta, chúng được ví như mãnh thú với “nanh vuốt” hay người bẫy chim với “lưới giăng” chực chờ như trong thánh vịnh 124, nói về kinh nghiệm của Dân Chúa xưa:

“Nếu mà CHÚA chẳng đỡ bênh ta, nhà Ít-ra-en hãy nói rằng:

Nếu mà CHÚA chẳng đỡ bênh ta, khi thiên hạ nhằm ta xông tới,

hẳn là họ đã nuốt sống ta rồi, lúc đùng đùng giận ta như vậy;

hẳn là nước đã cuốn ta đi dòng thác lũ dâng lên ngập đầu ngập cổ;

hẳn là nước cuồn cuộn đã dâng lên ngập cổ ngập đầu”.

Lúc này, sự “đỡ bênh, phù hộ” của Chúa là vô cùng ý nghĩa và lớn lao vì những hiểm nguy mà người tín hữu gặp phải, đã được Thiên Chúa nâng đỡ, giải thoát. Vì thế, Thánh vịnh là một lời công bố quyền năng trổi vượt của Thiên Chúa trên các thế lực thù địch, và một minh chứng cụ thể cho tình yêu tinh tế Thiên Chúa dành cho con người, để rồi cất lời tạ ơn:

Xin chúc tụng ĐỨC CHÚA

đã không bỏ mặc ta làm mồi ngon cho nanh vuốt họ.

Hồn ta tựa cánh chim thoát lưới người đánh bẫy;

lưới giăng đã đứt rồi, thế là ta thoát nạn.

Ta được phù hộ là nhờ danh thánh CHÚA, Đấng đã dựng nên cả đất trời. 

“SOI LÒNG – RỌI TIM” sẽ nhận ra, đời sống hằng ngày được đan dệt bằng các mối tương quan, có những phía rất thuận thảo, an hòa, vui vẻ; cũng có những tương quan đòi hỏi nhiều đấu tranh, cố gắng, dè dặt, nhịn nhường để giao hòa và tìm tiếng nói chung. Những hoàn cảnh xảy đến cho ta có lẽ không nhiều, không nặng, không đau như những gì các Thánh vịnh miêu tả; tuy nhiên, khúc mắc trong tương quan luôn là điều làm ta dễ “se lòng”, đôi khi cảm thấy “xé lòng”. Lược qua trong trí, điểm lại trong tâm những con người, những gương mặt mà Chúa đặt để trên bước đường đời ta, ta có thể không ngừng nguyện xin: “Lạy Chúa, xin uốn lòng con nên giống trái tim Chúa!”. Như thế sẽ cho ta thêm tình yêu và nghị lực để “dằn lòng” và “luyện lòng”mình nên giống Chúa hơn, đưa đến “hiệp lòng” mà cầu nguyện cho họ, dù họ có làm tổn thương ta.

Nhìn vào cuộc sống của Mẹ Mazzarello và các chị em tiên khởi, cũng đã trải qua những kinh nghiệm này. Như vụ mất trộm của gia đình Mẹ Mazzarello vào năm 1855 tại Valponasca, khiến cha mẹ và gia đình rất “buồn lòng – đau lòng – xé lòng”, vì số tiền này là cả một gia tài đối với một gia đình thời đó. Nhưng Mazzarello đã nói với cha mẹ: “Những người bất hạnh đó, họ tệ hại hơn chúng ta. Chúng ta đừng nên chửi bới họ, nhưng hãy tha thứ và xin Chúa đoái thương tha tội cho họ để chúng được hoán cải”. Những lời của Mazzarello đã giúp gia đình “nhẹ lòng - dằn lòng - hiệp lòng” cầu nguyện cho tên trộm đó.

Rồi thời gian đầu chuyển đến Collegio, Mẹ Mazzarello và các chị em tiên khởi đã trở thành bia cho dân làng trách móc, xỉ vả, nhục mạ. Sự việc nặng nề hơn khi sự chống đối đến từ các chị em trong cùng Hội đạo đức, khiến lòng họ không khỏi xót xa. Thái độ của Mẹ Mazzarello và các chị em là “ở bất cứ nơi nào có khổ đau, thì có sự cầu nguyện và im lặng”, tia sáng tin tưởng và hy vọng không bị lịm tắt (x.Hồi sử I, 281).

Cuộc sống hầu như không ai muốn gặp khó khăn, mang gánh nặng, phải khổ đau, nhưng có một Đấng “đã bị đâm vì chúng ta phạm tội, bị nghiền nát vì chúng ta lỗi lầm; người đã chịu sửa trị để chúng ta được bình an, đã phải mang thương tích cho chúng ta được chữa lành” (Is 53,5). Vì Ngài đã “bận lòng - nặng lòng” vì ta, nên hôm nay, trong mọi cảnh huống cuộc sống, ta có thể “nhẹ lòng – an lòng – vững lòng” nhờ đến cùng Ngài, nói với Ngài, ở lại trong Ngài. 

Những tư tưởng, suy tư, chiêm nghiệm trong tuần tĩnh tâm ở Mornese, vùng đất thánh, nơi Mẹ Thánh Mazzarello đã sinh ra, đã sống, đã làm nảy sinh một đoàn sủng có sức cứu độ này, thực sự đã tác động đến tôi. Mỗi lần “SOI LÒNG – RỌI TIM” mình, đều xuất hiện lại trong tâm trí tôi những cảm nhận, cảm nghiệm và cảm phục. Nhắc nhở, gợi nhớ, thức tỉnh tôi trong từng nhịp sống, từng việc mình làm, từng quyết định và chọn lựa của tôi; để có lúc cuộc sống không như lòng mong ước, đem đến cho tôi những cảm xúc “nao lòng, buồn lòng hay đau lòng”, tôi có được lòng can đảm và sức mạnh để “luyện lòng” mình. Nhờ đó, cuộc sống của tôi sẽ “an lòng, nhẹ lòng và vững lòng” vì có Chúa luôn lắng nghe, phù trì, bênh đỡ, chở che và yêu thương tôi.

Sr. Teresa Vân Yến, FMA