Loạt bài giáo lý trong Năm Thánh của ĐTC Phanxicô – Bài 2 (08.01.2025): Kitô hữu không thể làm ngơ khi các trẻ em bị bóc lột và lạm dụng

Trong buổi tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 8/1/2025, Đức Thánh Cha đã dành bài giáo lý đầu tiên trong năm 2025 để suy tư về các trẻ em. Ngài nhắn nhủ các Kitô hữu, theo gương Chúa Giêsu, không bao giờ được phép để trẻ em bị ngược đãi, tổn thương hoặc bị bỏ rơi; ngược lại, phải ngăn chặn và lên án mạnh mẽ mọi hành vi lạm dụng trẻ vị thành niên.

Vatican News

Đức Thánh Cha nói rằng Kinh Thánh cho chúng ta biết trẻ em là một hồng ân của Thiên Chúa, nhưng cũng mô tả những hoàn cảnh trong đó trẻ em không được yêu thương hay tôn trọng, thậm chí còn bị bách hại và tử đạo. Đây là một thực tế đáng buồn vẫn còn lặp đi lặp lại cho đến ngày nay.

Ngài nhắn nhủ các Kitô hữu, theo gương Chúa Giêsu, không bao giờ được phép để trẻ em bị ngược đãi, tổn thương hoặc bị bỏ rơi; ngược lại, phải ngăn chặn và lên án mạnh mẽ mọi hành vi lạm dụng trẻ vị thành niên. Đặc biệt, ngài nhấn mạnh đến tai họa lao động trẻ em làm mất đi nụ cười và ước mơ của trẻ em, đồng thời ngăn cản các em phát triển tài năng của mình. Ngài nói rằng trẻ em chiếm một vị trí đặc biệt trong trái tim Thiên Chúa và bất cứ ai làm hại chúng sẽ phải trả lời trước mặt Người.

Trước khi Đức Thánh Cha bắt đầu bài giáo lý, cộng đoàn cùng lắng nghe đoạn Tin Mừng Thánh Mátthêu (Lc 18,15-17):

Người ta còn đem cả trẻ thơ đến với Đức Giêsu, để Người đặt tay trên chúng. Thấy vậy, các môn đệ la rầy chúng. Nhưng Đức Giêsu gọi chúng lại mà nói: “Cứ để trẻ em đến với Thầy, đừng ngăn cấm chúng, vì Nước Thiên Chúa là của những ai giống như chúng. Thầy bảo thật anh em: Ai không đón nhận Nước Thiên Chúa với tâm hồn một trẻ em, thì sẽ chẳng được vào”.

Sau đó, Đức Thánh Cha bắt đầu bài giáo lý như sau:

Anh chị em thân mến, chào anh chị em!

Tôi muốn dành bài giáo lý này và bài giáo lý tiếp theo nói về trẻ em, trong bối cảnh thích hợp của mùa Giáng Sinh. Chúng ta sẽ đặc biệt suy tư về tệ nạn lao động trẻ em. Thực ra, ngày nay chúng ta biết cách hướng tầm mắt đến Sao Hỏa hoặc về các thế giới ảo, nhưng chúng ta gặp khó khăn khi nhìn vào đôi mắt của một đứa trẻ bị bỏ rơi bên lề và bị bóc lột và lạm dụng. Thế kỷ trong đó tạo ra trí tuệ nhân tạo và lên kế hoạch cho sự sống ở các hành tinh vẫn chưa đối diện với bệnh dịch tuổi thơ bị sỉ nhục, bị bóc lột và bị thương tổn nặng nề.

Trẻ em là hồng ân của Thiên Chúa

Trước hết chúng ta tự hỏi: Kinh Thánh mang lại cho chúng ta thông điệp gì về trẻ em? Thật là hiếu kỳ khi nhận thấy rằng từ ngữ xuất hiện nhiều nhất trong Cựu Ước, sau tên Thiên Chúa Giavê (hơn 6.800 lần), lại là từ ben, nghĩa là “con”, với gần 5.000 lần. “Này con cái là hồng ân của Chúa; con mình sinh hạ là phần thưởng Chúa ban” (Tv 127,3). Trẻ em là hồng ân của Thiên Chúa, thật không may, món quà này không phải lúc nào cũng được đối xử tôn trọng. Chính Kinh Thánh dẫn chúng ta vào những con đường lịch sử, nơi vang lên những bài ca vui mừng, nhưng cũng không thiếu tiếng kêu la của các nạn nhân. Ví dụ, trong sách Ai Ca, chúng ta đọc: “Bé thơ măng sữa, vì quá khát, nên lưỡi dính với hàm; còn đám trẻ nhỏ đòi ăn bánh, nhưng nào có ai cho!” (4,4); và ngôn sứ Nakhum, khi nhớ lại những gì đã xảy ra ở các thành phố cổ Thebes và Ninivê, đã viết: “Các con thơ của nó bị vật chết nơi góc phố đầu đường” (3,10). Chúng ta hãy nghĩ xem ngày nay có bao nhiêu trẻ em đang chết đói và khốn khổ, hoặc bị phanh thây vì bom đạn.

Cơn bão bạo lực đã và vẫn đổ xuống trên trẻ em

Cơn bão bạo lực của Hêrôđê, người đã tàn sát trẻ em ở Bêlem, đổ xuống ngay cả với Hài Nhi Giêsu. Một vở kịch đen tối lặp lại dưới những hình thức khác trong lịch sử. Và đối với Chúa Giêsu và cha mẹ Người, cơn ác mộng phải trở thành người tị nạn ở nước ngoài, như đang xảy ra với nhiều người ngày nay (xem Mt 2,13-18). Khi cơn bão đi qua, Chúa Giêsu lớn lên ở một ngôi làng chưa từng được nhắc đến trong Cựu Ước, Nazareth; ngài học nghề thợ mộc từ người cha theo luật là Thánh Giuse (xem Mc 6,3; Mt 13,55). “Con trẻ lớn lên, thêm mạnh mẽ, đầy khôn ngoan, và đầy ân sủng của Thiên Chúa” (Lc 2,40).

Chúa Giêsu yêu mến và bảo vệ trẻ em

Trong cuộc đời công khai của Người, Chúa Giêsu đã cùng với các môn đệ đi rao giảng khắp các làng mạc. Một ngày nọ, một số bà mẹ đến gặp Người và dâng con của họ cho Người để Người chúc lành cho chúng; nhưng các môn đệ quở trách chúng. Sau đó, Chúa Giêsu, phá vỡ truyền thống chỉ coi trẻ em như một đối tượng thụ động, đã gọi các môn đệ đến với Người và nói: “Hãy để trẻ em đến với Thầy, đừng ngăn cản chúng; thực ra, Nước Thiên Chúa thuộc về những ai giống như chúng”. Và Người coi trẻ em là hình mẫu cho người lớn. Và Người long trọng nói thêm: “Thầy bảo thật anh em: Ai không đón nhận Nước Thiên Chúa với tâm hồn một trẻ em, thì sẽ chẳng được vào” (Lc 18,16-17).

Trong một đoạn tương tự, Chúa Giêsu gọi một em nhỏ, đặt em vào giữa các môn đệ và nói: “Nếu anh em không trở lại mà nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời” (Mt 18,3). Rồi Người cảnh cáo: “Nhưng ai làm cớ cho một trong những kẻ bé mọn đang tin Thầy đây phải sa ngã, thì thà treo cối đá lớn vào cổ nó mà xô cho chìm xuống đáy biển còn hơn” (Mt 18,6).

Kitô hữu có nhiệm vụ dấn thân ngăn chặn và lên án mạnh mẽ bạo lực hoặc lạm dụng trẻ vị thành niên

Anh chị em thân mến, các môn đệ của Chúa Giêsu Kitô không bao giờ được phép để trẻ em bị bỏ rơi hoặc lạm dụng, bị tước đoạt các quyền lợi hoặc không được yêu thương và bảo vệ. Các Kitô hữu có nhiệm vụ dấn thân ngăn chặn và lên án mạnh mẽ bạo lực hoặc lạm dụng trẻ vị thành niên.

Đặc biệt, ngày nay có quá nhiều trẻ em bị buộc phải làm việc. Một đứa trẻ không cười, không ước mơ sẽ không thể nhận biết và phát huy tài năng của mình. Ở mọi nơi trên trái đất đều có những trẻ em bị bóc lột bởi một nền kinh tế không tôn trọng sự sống; một nền kinh tế mà khi làm như vậy sẽ thiêu hủy kho hy vọng và tình yêu lớn nhất của chúng ta. Nhưng trẻ em có một vị trí đặc biệt trong trái tim Thiên Chúa và bất cứ ai làm hại trẻ em sẽ phải chịu trách nhiệm trước mặt Người.

Trẻ em phải được yêu thương và bảo vệ

Anh chị em thân mến, những ai nhận mình là con Thiên Chúa, nhất là những người được sai đi mang Tin Mừng đến cho người khác, không thể thờ ơ; không thể chấp nhận việc các trẻ em, thay vì được yêu thương và bảo vệ, lại bị cướp mất tuổi thơ, ước mơ, nạn nhân của sự bóc lột và bị gạt ra ngoài lề xã hội.

Chúng ta cầu xin Chúa mở rộng tâm trí chúng ta để đón nhận sự quan tâm và dịu dàng, để mọi bé trai, bé gái trên thế giới đều có thể lớn lên về tuổi tác, sự khôn ngoan và ân sủng (xem Lc 2,52), bằng cách đón nhận tình yêu và trao tặng nó.

Vào cuối buổi tiếp kiến, cộng đoàn cùng hát kinh Lạy Cha bằng tiếng Latin và sau đó Đức Thánh Cha ban phép lành cho tất cả mọi người.